Edukacja na rzecz pokoju i niestosowania przemocy w czasach kryzysu (Peru)

(Opublikowane z: Pressenza. 21 listopada 2020 r.)

Pia Figueroa

Doris Balvín, starszy pracownik naukowy Centrum Studiów Humanistycznych Nowej Cywilizacji w Limie, Peru i specjalista ds. ekologii społecznej, rozmawiała z Pressenzą o edukacji na rzecz pokoju i niestosowania przemocy w czasach kryzysu społecznego i ekologicznego.

Pressenza: Czy edukacja może przyczynić się do budowania pokoju i niestosowania przemocy w czasach kryzysu społecznego i ekologicznego?

DB: Rzeczywiście, dla Centrum Studiów Humanistycznych Nowej Cywilizacji edukacja jest kwestią centralną, ponieważ dotyczy istoty człowieczeństwa. Uczenie się jest najcenniejszym wyrazem ludzkiej intencji, zapoczątkowanej w celu dopełnienia przedmiotu jej poszukiwań. Bo gdy ten celowy akt znajduje odpowiedź, wywołuje satysfakcję i wyzwala energię, by móc podjąć kolejną próbę poszukiwań. Jako istoty ludzkie jesteśmy częścią tej konstrukcji osobistej i zbiorowej nauki, której ci, którzy nas poprzedzali, odeszli w całej historii ludzkości.

Patrząc w ten sposób na edukację, to życie, przemiana, otwarta przyszłość, a przede wszystkim kolektywna budowa społeczeństwa, które aspiruje do bycia wyrazem najlepszych intencji człowieka.

Pressenza: Przy tak rozumianej edukacji, kim byliby edukatorzy i jaka byłaby ich rola?

DB: Wszyscy dorośli, którzy wchodzą w interakcje z nowymi pokoleniami, są wychowawcami, ponieważ jesteśmy referentami, przekazujemy wiedzę i wartości. Możemy: a) próbować narzucić wartości nieistniejącemu już społeczeństwu – w tym sensie, że dzisiaj mamy do czynienia z innym kontekstem, bardzo odmiennym od tego, który odpowiadał naszemu wyszkoleniu – lub b) przygotowujemy się do edukować się na przyszłość, to znaczy, aby umożliwić nowym pokoleniom położenie cegieł, które mogą zbudować spiralę kolektywnego uczenia się, która zmienia świat w ewolucyjnym kierunku. Innymi słowy, aby odkryli i wprawili w ruch misję, dla której czują, że przybyli na świat.

Pressenza: W jakim kontekście stoi dziś edukacja?

DB: Można powiedzieć, że mamy do czynienia z inercją przeszłości, ale jednocześnie z konstrukcją przyszłości. Ta przyszłość, która otwiera się z każdym codziennym działaniem w naszym najbliższym otoczeniu, zarówno w rodzinie, jak i w pracy, kiedy stawiamy przed sobą budowanie relacji bez przemocy – niestosowanie przemocy rozumiane jako dążenie do przezwyciężenia przemocy osobistej i społecznej, spotykamy się każdego dnia – a nie tylko zaprzeczanie temu.

Pressenza: A co się stanie, jeśli pójdziemy za inercją społeczeństwa w kryzysie?

DB: Wpadamy w rzeczywistość, w której codzienna przemoc jest brutalnie manifestowana i to w tym społecznym kontekście funkcjonuje dzisiaj edukacja. Społeczeństwo, w którym przemoc jest naturalizowana. Żyjemy z tym i na tym edukujemy. Są to wartości społeczeństwa podupadającego – te, które bez zamiaru – przekazujemy nowym pokoleniom, mając nadzieję, że – za to, co mówimy – będą postępować zgodnie z „wartościami, do których aspirujemy”, gdy naszymi działaniami pokazujemy, że robimy coś przeciwnego. Mówimy o kontekście przemocy, który ma charakter strukturalny, ponieważ jest zinstytucjonalizowany, to znaczy leży u podstaw samej organizacji społecznej, której jesteśmy częścią i którą ostatecznie usprawiedliwiamy.

Pressenza: A co z przemocą wobec natury?

DB: Oczywiście mówimy o przemocy wobec ludzi i natury. Dowodem na to jest normalizacja ubóstwa, nierówności społecznej, nieograniczonej akumulacji – przez niewielką grupę ludności świata ze szkodą dla wielkiej większości na planecie, która jest skończona – i to, jak wskazują naukowcy z Międzyrządowej Grupy ds. Zmiany klimatyczne zbliżają się do punktu bez powrotu, w którym zagrożona jest nasza egzystencja jako gatunku ludzkiego (1).

Jeszcze poważniejsze jest to, że edukacja służy utrzymaniu tego „status quo”, ponieważ nie kwestionuje swojego brutalnego pochodzenia. Dąży do tego, aby nowe pokolenia „dostosowały się” bez pytania, aby odpowiedzieć na potrzeby modelu organizacji społecznej, który nie odpowiada już na obecne lub przyszłe potrzeby. Systemu, który nie był w stanie zaspokoić potrzeb ogromnej większości i który pogłębia przepaść między bogatymi i biednymi, pozostawiając po sobie zniszczenie naszego wspólnego domu. Model, który przedkłada Produkt Krajowy Brutto nad dobrobyt większości i odwraca się plecami do nauki – który alarmuje o ryzyku, jakie grozi nam w wyniku kryzysu klimatycznego. Widzieliśmy to również wyraźnie w tej pandemii – która jest dokładnie konsekwencją presji na dziewicze ekosystemy – oraz w decyzjach rządowych. Na przykład w przypadku Peru, kiedy rząd musiał podjąć decyzję o sparaliżowaniu kraju, ponieważ system zdrowia publicznego nie był w stanie odpowiedzieć na potencjalną liczbę osób zarażonych COVID-19, którą prognozował. Widzimy to w najdobitniejszym wyrazie przemocy: wojnach lub w tych najbardziej subtelnych, kiedy zakłada się, że nowe pokolenia to „puste pudła”, które muszą być wypełnione wiedzą instrumentalną, aby utrzymać ten „status quo”.

„Możemy powiedzieć, że mamy do czynienia z inercją przeszłości, ale jednocześnie z konstrukcją przyszłości”.

Pressenza: Jakie byłoby zatem wyjście, gdyby zamiarem było wniesienie wkładu w kierunku społeczeństwa bez przemocy?

DB: W edukacji stoimy przed dylematem przekazywania wiedzy mającej na celu utrwalenie wzorca, czy podjęcie wyzwania wniesienia wkładu w edukację na rzecz pokoju i niestosowania przemocy, ukierunkowaną na budowanie przyszłości, za którą tęsknimy. W tym kontekście próba wychowania w pokoju i bez przemocy, czyli bez zmiany mechanizmów ją utrwalających, jest wyzwaniem, z którym edukatorzy spotykają się na co dzień. System edukacyjny, który szkoli nowe pokolenia do działania w dzisiejszym społeczeństwie, gdy potrzebne jest kształcenie w odpowiedzi na potrzeby przyszłości.

Tutaj mamy do czynienia z życiem i całkowicie osobistymi wyborami. Jako edukatorzy, jeśli zdecydujemy się nie kontynuować powtórek, podejmiemy osobistą decyzję, aby nie kontynuować w inercji, obstawiamy budowę pokojowych i społecznych środowisk. To opcja życiowa, konstrukcja realizowana poza „zdrowym rozsądkiem”, pod prąd, ale z pewnością, że idziemy we właściwym kierunku. To wezwanie przyszłości, które przebija się i dostraja nas do wrażliwości nowych pokoleń. W tym cichym wysiłku są tysiące wychowawców, którzy znajdują pokojowe rozwiązania obecnego kryzysu i umożliwiają nowym pokoleniom wyrażanie sacrum, które każde dziecko wnosi w głębię swojej świadomości, aby przyczynić się do świata. To wspaniała praca, która zabarwia przyszłość nadzieją. Z tych doświadczeń mamy wiele przykładów.

Pressenza: Jak możemy przygotować się do życia, współistnienia i edukacji w tak złożonym kontekście środowiskowym i społecznym?

DB: Przygotowanie się do poruszania się w złożonym, brutalnym kontekście i na krawędzi załamania klimatu, którego doświadczamy jako ludzkość – gdzie przyszłość nie wydaje się przełamywać – wymaga posiadania swego rodzaju „GPS”. Dla nas jest to „złota zasada”. Nazywamy to zasadą, która mówi „traktuj innych tak, jak sam chcesz być traktowany”. Jest to zasada obecna w różnych duchowościach i pochodząca z bardzo dawnych czasów w historii ludzkości. Reguła, która zakłada spojrzenie w głąb siebie i prowadzi mnie do pytania, jak chciałbym być traktowany? Ponieważ czasami tak naprawdę nie wiemy, jak chcielibyśmy być traktowani. a potem jeszcze raz spojrzeć na drugą osobę i zadać sobie pytanie, co mogę zrobić, aby traktować drugą osobę w taki sam sposób, w jaki sam chciałbym być traktowany? Więc mówimy o regule, która zakłada, że ​​patrzymy na drugiego jak na człowieka, którym jest i że zasługuje na takie samo traktowanie, na jakie ja zasługuję. To zmiana perspektywy i usytuowania przed innymi, ale jak umożliwić jej zastosowanie?

Pressenza: Jakie inicjatywy w tym kierunku rozwija Study Centre?

DB: To właśnie w interesie Centrum Studiów Humanistycznych jest wnoszenie wkładu w inicjatywy edukacyjne mające na celu promowanie pokoju i niestosowania przemocy w różnych dziedzinach ludzkiej działalności, z zastosowaniem wspomnianej złotej zasady jako podstawy działania.

Towarzyszymy grupom młodzieżowym, które umieszczają na krajowej agendzie politycznej potrzebę uświadomienia sobie kryzysu klimatycznego, z którym mamy do czynienia i który wymaga istotnej zmiany obecnego paradygmatu, aby przezwyciężyć przemoc wobec Matki Ziemi. Refleksja i działanie zbiorowe, które wzywają do radykalnej zmiany paradygmatów kulturowych dotyczących naszego sposobu życia i relacji z naturą i pośród ludzi, oddanie nauki i technologii w służbę życia, a nie partykularnych interesów, które wzmacniają przemoc.

Doceniamy praktyki edukacyjne pokoju i niestosowania przemocy w edukacji, działanie prowadzone przez Sieć Nauczycieli Humanistycznych – złożoną z nauczycieli z Peru i zagranicy – ​​którzy rozwijają, zbierają i rozpowszechniają doświadczenia praktyk pokojowych ze szkół. Dziś przeprowadzają drugie wezwanie do nauczania historii zatytułowane „Doświadczenia w budowaniu edukacji humanizującej bez przemocy w czasach kryzysu”. Zostało to zapoczątkowane w ramach obchodów „Bez przemocy Października 2020” w Ekwadorze, wspólnie z Uniwersalistycznym Humanistycznym Prądem Pedagogicznym – COPEHU (w pierwszym naborze z 2017 roku nauczyciele napisali historie o dobrych praktykach budujących pokój i nie- przemoc w szkołach, z okazji obchodów Międzynarodowego Dnia Niestosowania Przemocy, inicjatywa opracowana wspólnie z biurem UNESCO w Peru i COPEHU).

Podobnie Centrum Studiów realizuje Kurs Etyki Humanistycznej na Wydziale Nauk i Inżynierii Papieskiego Katolickiego Uniwersytetu Peru. Ten kurs, który do tej pory dotarł do ponad 600 studentów, wykorzystuje metodologię niestosowania przemocy, zastanawia się nad przezwyciężeniem zemsty, rozwija etykę prawomocnego działania i postrzeganie człowieka jako centralnej wartości w społeczeństwie. Jest to kurs, który pozwala studentom poznać samych siebie, a także zbadać aktualne problemy społeczne, z którymi będą musieli się zmierzyć w swojej pracy zawodowej. Proponuje, aby uczniowie realizowali działania w swoim środowisku, doświadczenia, które sami rozwijają jako zespół podczas przedmiotu. Kurs pozwala studentom połączyć się z głębokimi rejestrami wewnętrznymi, niezbędnymi do odbycia z tej przestrzeni przeżywanej chwili.

Pressenza: Kilka słów pożegnania?

DB: Bardzo wdzięczny Pressenzie za wywiad, chciałbym skorzystać z okazji i zaprosić Państwa do następujących inicjatyw, które promuje humanizm i które zmierzają w kierunku edukacji na rzecz pokoju i niestosowania przemocy w czasach kryzysu: kampania adhezji i rozpowszechniania Dokumentu Humanistycznego promowana przez Światowe Centrum Studiów Humanistycznych. Przedmiotem kampanii jest kontakt z osobami zainteresowanymi uczestnictwem w obszarze wymiany i działań humanistycznych. Jeśli chcesz przestrzegać tego dokumentu lub go rozpowszechniać, możesz wprowadzić następujący link:

https://www.humanistdocument.org/world-endorsements/

Podobnie czekamy na was na V Latynoamerykańskim Forum Humanistycznym: „Budowanie przyszłości w różnorodności”, 26, 27 i 28 listopada, które odbędzie się w trybie wirtualnym. (2) Przestrzeń, która pozwoli nam zastanowić się nad konstrukcją przyszłości, do której aspirujemy na poziomie Ameryki Łacińskiej i którą otwieramy naszymi działaniami.

(1) Zob. Raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu „Global Warming of 1.5 G°”, Podsumowanie dla decydentów, 2019.

(2) Więcej informacji na temat uczestnictwa można znaleźć pod adresem:http://forohumanista.org/

Tłumaczenie: Lulith V., z dobrowolnego zespołu tłumaczy Pressenza. Poszukujemy wolontariuszy!

Dołącz do Kampanii i pomóż nam #SpreadPeaceEd!
Proszę o przesłanie e-maili:

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewiń do góry