शिक्षा: संघर्ष को सन्दर्भ मा चुनौतीहरु

हिंसात्मक चरमपन्थी को सामना गर्न को लागी शिक्षा र रोजगार को आवश्यकताहरु लाई सम्बोधन गर्न आवश्यक छ।

(बाट पोस्ट गरिएको: मानवीय सहायता राहत ट्रस्ट। जुलाई,, २०२१)

यस महिना, हार्ट हाम्रा साझेदार देशहरुमा शिक्षा को सामना गर्न चुनौतिहरु मा ध्यान केन्द्रित गरीरहेछ र हाम्रा साझेदारहरु उनीहरुलाई कसरी सम्बोधन गर्न चाहन्छन्।

शैक्षिक लक्ष्यहरु विरुद्ध आतंकवादी हमलाहरु हालैका वर्षहरुमा बढेको छ। नाइजेरियामा बोको हराम, अफगानिस्तान तालिबान, र सिरिया र इराकमा अल कायदा संग सम्बन्धित समूहहरु सहित दक्षिण एसिया र अफ्रिका भर आतंकवादी समूहहरु, या त बढ्दो आतंक को एक साधन को रूप मा शैक्षिक संस्थाहरु मा हमला को उपयोग गरीरहेका छन्, वा शैक्षिक संस्थाहरु लाई कब्जा गरेका छन् उग्रवाद को 'ब्रान्ड' लाई बढावा दिनुहोस्।[I]  हालैका वर्षहरुमा, स्कूलहरु को बिरुद्ध मा आक्रमण को बढ्दो संख्या र नाइजेरिया मा चरमपन्थी उग्रवादी समूहहरु द्वारा विद्यार्थीहरुको अपहरण को राम्रो संग प्रचार गरीएको छ।

किन शैक्षिक संस्थाहरु लक्षित छन्?

विद्यालय, कलेज र विश्वविद्यालयहरु तुलनात्मक रुपमा 'नरम' लक्ष्य हुन् जहाँ ठूलो संख्यामा मानिसहरु भेला हुन्छन्। सेना, सरकारी र नागरिक भवनहरु राम्रो संग संरक्षित छन्। यसको विपरित, शैक्षिक संस्थाहरु कम सुरक्षित, अधिक कमजोर र प्रतीकात्मक मूल्य छन् किनकि उनीहरु प्राय राज्य को 'प्रतिनिधित्व' मानिन्छन्। विद्यालयमा हमलाको उच्च 'आतंक' मूल्य छ र उग्रवादी समूहहरुको प्रोफाइल बढ्छ।

तर त्यहाँ पनि वैचारिक कारणहरु छन्। नाइजेरिया मा बोको हराम र सिरिया मा अल कायदा संग सम्बन्धित समूहहरु र अन्य ठाउँहरु मा विश्वास छ कि पश्चिमी शैली धर्मनिरपेक्ष शिक्षा इस्लामी समाज भ्रष्ट र विश्वास को आफ्नो दृष्टिकोण को विपरीत छ। वास्तवमा, शब्दहरु 'बोको हराम' मोटो रूप मा "पश्चिमी शिक्षा निषेध छ" को रूप मा अनुवाद गर्न सकिन्छ।

किन इस्लामी चरमपन्थी पश्चिमी शिक्षालाई घृणा गर्छन्?

धेरै इस्लामवादीहरु पश्चिमी शिक्षा, प्रायः क्रिश्चियन मिशनरीहरु द्वारा पेश गरीएको, एक पश्चिमी उपनिवेशवादी धार्मिक 'आयात' मान्छन् जो इस्लामी विश्वास र 'परम्परागत' मूल्यहरु लाई भ्रष्ट पार्छन् र उनीहरु 'शुद्ध' धार्मिक शिक्षा मा फर्कन खोज्छन्।

जे होस्, लागू गरीएको छ र सबै संस्कृतिहरु लाई अनुकूलित गरीएको छ, आधुनिक शिक्षा लाई अब एक 'पश्चिमी' आयात को रूप मा विचार गर्न सकिदैन। जे होस् यो उग्रवादी समूहहरुको बहिष्कारवादी विचारधारा को लागी सबैभन्दा ठूलो खतरा मानिन्छ। प्राध्यापक बोअज, लउडर स्कूल अफ गभर्नमेन्ट, कूटनीति र रणनीति मा लेख्छन्: "आतंकवादीहरु शान्ति, मानव अधिकार, अल्पसंख्यक र महिला अधिकार को लागी शिक्षा लोकतान्त्रिक र उदार मूल्यहरु को रूप मा धेरै जसो उनीहरुको सन्देश को विरोधाभासी छन् र उनीहरु को लागी सबैभन्दा ठूलो खतरा हो भनेर बुझ्दछन्। जारी कट्टरपन्थी प्रयास। यदि उनीहरु प्रतिद्वन्द्वी शिक्षा बन्द गर्न सक्छन्, उनीहरु भविष्यको दिमागमा एकाधिकार प्राप्त गर्नेछन्। ”

"आतंकवादीहरु शान्ति, मानव अधिकार, अल्पसंख्यक र महिला अधिकार को लागी लोकतान्त्रिक र उदार मूल्यहरु को लागी शिक्षा को रूप मा धेरै जसो उनीहरुको सन्देश को विरोधाभासी छन् र उनीहरुको चलिरहेको कट्टरपन्थी प्रयास को लागी सबैभन्दा ठूलो खतरा हो भन्ने कुरा बुझेका छन्। यदि उनीहरु प्रतिद्वन्द्वी शिक्षा बन्द गर्न सक्छन्, उनीहरु भविष्यको दिमागमा एकाधिकार प्राप्त गर्नेछन्। ”

यो जरूरी छ कि धार्मिक र राजनीतिक प्रेरित हिंसा को बीच भेद गर्न को लागी। धेरै उग्रवाद अन्याय र सीमान्तकरण को धारणा मा निहित छ।[ii] गरिबी र अन्याय को स्थिति बीउ बन्यो जसमा सांप्रदायिक र धार्मिक तनाव हेरफेर र बढ्न सक्छ। 2013 को ग्लोबल टेररिज्म इन्डेक्स रिपोर्ट (p.68) आतंकवादी गतिविधि संग नजिक बाट पहिचान गरीएको दुई कारक को पहिचान गर्दछ: राज्य द्वारा राजनीतिक हिंसा र व्यापक सशस्त्र संघर्ष को अस्तित्व। "यी दुई कारकहरु र आतंकवाद को बीचको सम्बन्ध यति बलियो छ कि सबै आतंकवादी हमलाहरु को ०.0.6 प्रतिशत भन्दा कम कुनै चलिरहेको संघर्ष र राजनीतिक आतंक को कुनै रूप बिना देशहरुमा भएका छन्।"[iii]  राजनीतिक रूपले असुरक्षित देशहरुमा शिक्षित व्यक्तिहरुको लागी रोजगार को कमीले राम्रो शिक्षित व्यक्तिहरुको कट्टरपन्थीकरण को जोखिम बढाउँछ।

के समाधान?

हिंसात्मक चरमपन्थी को सामना गर्न को लागी शिक्षा र रोजगारी को आवश्यकताहरु लाई सम्बोधन गर्न आवश्यक छ, र यही कारणले गर्दा यो हाम्रा अधिकांश साझेदारहरु को लागी एक महत्वपूर्ण फोकस हो। उच्च ड्रप-आउट दरहरुलाई सम्बोधन हिंसात्मक उग्रवाद मा युवाहरु को भर्ती लाई कम गर्न मा पहिलो कदम हुन सक्छ। त्यस्तै गरी, औपचारिक शिक्षामा पहुँचको कमीले बालबालिकालाई भर्ना र कट्टरपन्थीपनको लागी संवेदनशील बनाउँछ। शैक्षिक प्रावधान र प्रोत्साहन गरीब समुदायहरु मा, जहाँ सुरक्षित विद्यालयहरु र पूर्वाधारहरु बच्चाहरु (दुबै महिला र महिला) र स्टाफ को लागी उपलब्ध छन्, जसमा महत्वपूर्ण सोच, खेलकुद, जीवन कौशल र परिवार र सामुदायिक भूमिका पाठ्यक्रम मा सामेल छन्, समुदायहरु लाई परिवर्तन र प्रदान स्थिरता।

हार्ट हाम्रो सबै साझेदार देशहरुमा शैक्षिक परियोजनाहरु संग संलग्न हुन गर्व छ। केहि महिना पहिले, सुडान मा हाम्रा साथी, बेन्जामिन बर्नाबा, द्वन्द्व बाट गहिरो प्रभावित क्षेत्र को बारे मा बोल्दै भने: "नुबा पर्वत मा हार्ट बाहेक अरु कुनै स्वदेशी वा अन्तर्राष्ट्रिय वा संयुक्त राष्ट्र संघ एजेन्सी कुनै शैक्षिक वा शैक्षिक सामग्री प्रदान गर्न सक्षम छैन। वा शिक्षा संग केहि गर्न को लागी। तपाइँको मात्र एक मात्र परियोजना हो कि जमीन मा अवस्थित छ र सबैलाई यो मा निर्भर गर्दछ।

[I] नावेद हुसेन ग्लोबल गठबन्धन शिक्षा को आक्रमण बाट बचाउन। किन आतंकवादीहरुले शिक्षामा आक्रमण गर्छन्? https://protectingeducation.org/news/why-terrorists-attack-education/ 22 फेब्रुअरी 2016

[ii] सामन्था डे सिल्भा। हिंसात्मक उग्रवाद को रोकथाम मा शिक्षा को भूमिका। संयुक्त विश्व बैंक-संयुक्त राष्ट्र प्रमुख रिपोर्ट "के विकास हस्तक्षेप संघर्ष र हिंसा रोक्न मद्दत गर्न सक्छ?"

[iii] Ibid।

टिप्पणी गर्न पहिलो हुनुहोस्

छलफलमा सामेल हुनुहोस् ...