ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးဆိုတာ ဘာလဲ။

ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ရော ပညာရေးပါ.

အထက်ဖော်ပြပါ၊ အလွန်ရိုးရှင်းပြီး တိကျပြတ်သားသော ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေး၏ သဘောတရားကို ပုံဖော်ခြင်းသည် ရှုပ်ထွေးပြီး သိမ်မွေ့သော သင်ယူမှု၊ အသိပညာနှင့် အလေ့အကျင့်နယ်ပယ်ကို စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းအတွက် ကောင်းမွန်သော အစမှတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ (နောက်ထပ် အမြင်များအတွက်၊ကိုးကားချက်များ- ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းနှင့် စိတ်ကူးပုံဖော်ခြင်း။"အောက်တွင်။)

“ငြိမ်းချမ်းရေး” အကြောင်း ပညာပေး သင်ယူမှု၏ အကြောင်းအရာများစွာကို ဖမ်းယူသည်။ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ငြိမ်းချမ်းရေးအခြေအနေများနှင့် ၎င်းတို့ကို မည်သို့အောင်မြင်နိုင်ပုံတို့ကို ရောင်ပြန်ဟပ်မှုနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများကို ဖိတ်ခေါ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် အကြမ်းဖက်မှုပုံစံမျိုးစုံနှင့် သရုပ်သဏ္ဍာန်အားလုံးတွင် နားလည်မှုနှင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်ခြင်းလည်း ပါဝင်ပါသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ပညာရေး ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရှေးရှုပြီး ပဋိပက္ခများကို အကြမ်းမဖက်တုံ့ပြန်ရန် အသိပညာ၊ အတတ်ပညာနှင့် စွမ်းရည်များဖြင့် သင်ယူသူများကို အသိပညာ၊ အတတ်ပညာနှင့် စွမ်းရည်များဖြင့် ပြင်ဆင်ပြုစုပျိုးထောင်ရန် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို ဦးတည်သည်။ ပြင်ပငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ဆောင်မှုတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အတွင်းစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာအရင်းအမြစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းနှင့်လည်း သက်ဆိုင်ပါသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေးသည် ငြိမ်းချမ်းသော အပြောင်းအလဲအတွက် အသွင်ကူးပြောင်းရေး လုပ်ဆောင်မှုတွင် ပါဝင်ရန် လိုအပ်သော သဘောထားများနှင့် သဘောထားများကို ပြုစုပျိုးထောင်ရန် ကြိုးပမ်းသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် အထူးသဖြင့် အနာဂတ်ကို ဦးတည်ပြီး ကျောင်းသားများကို စိတ်ကူးယဉ်ပြီး ပိုမိုနှစ်သက်သော အဖြစ်မှန်များကို တည်ဆောက်ရန် ပြင်ဆင်နေပါသည်။

သင်ကြားရေး ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ပညာရေး၏ နောက်ထပ်အရေးကြီးသော အတိုင်းအတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ သင်ကြားပုံသည် သင်ယူမှုရလဒ်များနှင့် ကျောင်းသားများသည် ၎င်းတို့သင်ယူမှုကို မည်သို့အသုံးချမည်ကို ပုံသဏ္ဍာန်များပေါ်တွင် သိသာထင်ရှားစွာ သက်ရောက်မှုရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် ငြိမ်းချမ်းရေး၏တန်ဖိုးများနှင့် အခြေခံမူများနှင့်ကိုက်ညီသော သင်ကြားပြသမှုပုံစံကို စံနမူနာပြုရန်ကြိုးစားသည် (Jenkins၊ 2019)။အမေရိကန်တွေးခေါ်ပညာရှင် John Dewey ၏အစဉ်အလာအရ (Dewey, 1916) နှင့် ဘရာဇီးလ် နာမည်ကြီး ပညာတတ် Paulo Freire (Freire၊ 2017)၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေး သင်ကြားနည်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့်၊ သင်ယူသူဗဟိုပြု၊ သင်ကြားမှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုမှတဆင့် အသိပညာကို ထည့်သွင်းခြင်းထက် အတွေ့အကြုံအပေါ် သင်ယူသူ၏ တွေးခေါ်မှုမှ အသိပညာကို ထုတ်ယူရန် ကြိုးပမ်းခြင်း။ သင်ယူခြင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် အတွေ့အကြုံမှမဟုတ်ဘဲ ရောင်ပြန်ဟပ်သောအတွေ့အကြုံမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အသွင်ပြောင်းငြိမ်းချမ်းရေး သင်ကြားနည်းသည် သင်ယူမှုတွင် သိမြင်နိုင်စွမ်း၊ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု၊ ချစ်ခင်မှုနှင့် တက်ကြွသော အတိုင်းအတာများကို အလုံးစုံ ပေါင်းစပ်ထားသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် များစွာသောနေရာဖြစ်သည်။ အကြောင်းအရာများနှင့် ဆက်တင်များကျောင်းအတွင်းရော အပြင်မှာပါ၊ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်ဆိုရသော် ပညာရေးသည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနှင့် စနစ်တကျ သင်ကြားရေးလုပ်ငန်းစဉ်အဖြစ် နားလည်နိုင်သည်။ ကျောင်းများတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများတွင် အသိပညာနှင့် တန်ဖိုးများကို မွေးထုတ်ခြင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးများ ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် မျိုးပွားခြင်းအတွက် အခြေခံကျသော အခန်းကဏ္ဍဖြစ်သောကြောင့် တရားဝင်ပညာရေးသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကမ်ပိန်းအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေး၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။ တရားဝင်မဟုတ်သော ငြိမ်းချမ်းရေးပညာပေးခြင်းသည် ပဋိပက္ခအခြေအနေများ၊ ရပ်ရွာများနှင့် အိမ်များတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်းသည် တရားဝင်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အရေးပါသော ဖြည့်စွက်ချက်ဖြစ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှု၊ ပဋိပက္ခအသွင်ပြောင်းရေး၊ ရပ်ရွာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ရပ်ရွာနှင့် လူတစ်ဦးချင်း စွမ်းဆောင်နိုင်မှုတို့ကို ပံ့ပိုးပေးသည့် မရှိမဖြစ် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

GCPE ၏ နိုင်ငံတကာကွန်ရက်တွင် ပါဝင်နေသူများအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် ပေါ်ထွက်လာပြီဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တွင်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရ သီးခြားဖြစ်သည်။. ၎င်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များ (စစ်ပွဲ၊ ဘိုးဘေး၊ ကိုလိုနီစနစ်၊ စီးပွားရေး အကြမ်းဖက်မှု၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ ကပ်ရောဂါများ) နှင့် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် တရားမျှတမှုတို့၏ ဒေသဆိုင်ရာ သရုပ်များအကြား လမ်းဆုံများနှင့် အပြန်အလှန် မှီခိုမှုများကို လုံးလုံးလျားလျား ဖော်ထုတ်အသိအမှတ်ပြုရန် ကြိုးပမ်းသည်။ လုံး၀ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ချဉ်းကပ်မှုမှာ အကောင်းမွန်ဆုံးဖြစ်သော်လည်း ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေးသည် ဆက်စပ်မှုရှိရမည်ကို ကျွန်ုပ်တို့လည်း အသိအမှတ်ပြုပါသည်။ ၎င်းသည် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆက်စပ်မှုရှိသင့်ပြီး ပေးထားသောလူဦးရေ၏ စိုးရိမ်မှုများ၊ လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် အတွေ့အကြုံများမှ ထွက်ပေါ်လာသင့်သည်။ “ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ ငြင်းခုံနေသော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ချဉ်းကပ်မှုနှင့် အကြောင်းအရာများ၏ စကြဝဠာဖြစ်ခြင်းနှင့် စံသတ်မှတ်ခြင်းကို ထောက်ခံခြင်းမပြုပါ။” (Reardon & Cabezudo, 2002, p. 17)။ လူများ၊ အသိုင်းအဝိုင်းများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများသည် စံမမီသောကြောင့်၊ ၎င်းတို့၏ သင်ယူမှုမှာလည်း မဖြစ်သင့်ပါ။ Betty Reardon နှင့် Alicia Cabezudo တို့က “ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုသည် လူသားမျိုးနွယ်၏ စဉ်ဆက်မပြတ်လုပ်ဆောင်ရမည့်တာဝန်၊ တက်ကြွသောလုပ်ငန်းစဉ်၊ တည်ငြိမ်သောအခြေအနေမဟုတ်ကြောင်း သတိပြုမိသည်။ ၎င်းသည် တက်ကြွသော၊ စဉ်ဆက်မပြတ် အသစ်ပြုပြင်ထားသော ပညာရေးလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု လိုအပ်သည်" (၂၀၀၂၊ စာမျက်နှာ ၂၀)။

ထို့ကြောင့် လက်ချင်းတွဲ၍ ချဉ်းကပ်နည်းကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချကာ အကြောင်းအရာများကို အလေးထား၊ သမိုင်းဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတစ်ခုခုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ပဋိပက္ခဖြေရှင်းရေးပညာရေး၊ ဒီမိုကရေစီပညာရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပညာရေး၊ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ပညာရေး၊ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေးပညာရေး၊ လူမျိုးရေးတရားမျှတမှုပညာရေး၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာ တရားမျှတမှုပညာရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ သင်ယူမှုအပါအဝင် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း 50 ကျော်အတွင်း သိသာထင်ရှားသောချဉ်းကပ်မှုအမျိုးမျိုး ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။  ငြိမ်းချမ်းရေး ပုံဖော်ခြင်း ပညာရေး၊ Global Campaign for Peace Education ၏ သုတေသနပြုမှုတစ်ခုသည် ကျယ်ပြန့်သောချဉ်းကပ်နည်းများနှင့် အကြောင်းအရာခွဲများစွာကို ဖော်ထုတ်ပေးသည် (အမျိုးအစားခွဲခြင်းအပြည့်အစုံကို ဤနေရာတွင်ကြည့်ပါ။) ဖော်ပြထားသော ဤချဉ်းကပ်နည်းများစွာကို "ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေး" အဖြစ် အတိအလင်း မသတ်မှတ်ထားပေ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ ၎င်းတို့၏ သွယ်ဝိုက်သောလူမှုရေးရည်ရွယ်ချက်များနှင့် သင်ကြားရေးပန်းတိုင်များသည် ငြိမ်းချမ်းရေးယဉ်ကျေးမှုများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို တိုက်ရိုက်အထောက်အကူဖြစ်စေသောကြောင့် ၎င်းတို့ကို ဤချဉ်းကပ်နည်းများစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းထားပါသည်။

ဤနိဒါန်းအကျဉ်းသည် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေး၏ အဓိကကျသော သဘောတရားများနှင့် လက္ခဏာရပ်အချို့ကို ကျိုးနွံစွာ လမ်းညွှန်ပေးမည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါသည်။ မကြာခဏ နားလည်မှုလွဲမှားခြင်း၊ ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ တက်ကြွပြီး အမြဲပြောင်းလဲနေသော နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အပိုအရင်းအမြစ်များ၊ အယူအဆများနှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် နယ်ပယ်ထဲသို့ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဝင်ရောက်ရန် စာဖတ်သူများကို ကျွန်ုပ်တို့ တိုက်တွန်းပါသည်။ အောက်တွင် အနည်းငယ်ကွဲပြားသော ရှုထောင့်များမှ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုထားသော ကိုးကားချက်များစွာကို သင်တွေ့ရပါမည်။ စာမျက်နှာ၏အောက်ခြေတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို ပိုမိုနှံ့နှံ့စပ်စပ် မိတ်ဆက်ရန်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့လက်လှမ်းမီနိုင်သော သမိုင်းဝင်အရင်းအမြစ်များဟု ကျွန်ုပ်တို့ယုံကြည်သည့်စာရင်းအတိုကိုလည်း တွေ့ရပါမည်။

-Tony Jenkins (သြဂုတ်လ 2020)

ကိုးကား

  • Dewey, J. (1916) ။ ဒီမိုကရေစီနှင့် ပညာရေး- ပညာရေးဒဿန နိဒါန်း. Macmillan ကုမ္ပဏီ။
  • Freire, P. (2017) ။ ဖိနှိပ်မှု၏သင်ကြားရေး (၃၀ နှစ်မြောက် ed.) Bloomsbury
  • Jenkins T. (2019) ဘက်စုံငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေး။ ပီတာအမ် (eds) ဆရာပညာရေးစွယ်စုံကျမ်း. Springer၊ စင်ကာပူ။ https://doi.org/10.1007/978-981-13-1179-6_319-1.
  • Reardon, B. & Cabezudo, A. (2002)။ စစ်ကို ဖျက်သိမ်းရန် သင်ယူခြင်း- ငြိမ်းချမ်းရေး ယဉ်ကျေးမှုကို သင်ကြားခြင်း။ Hague ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အယူခံဝင်ပါ။

ကိုးကားချက်များ- ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းနှင့် စိတ်ကူးပုံဖော်ခြင်း။

“ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေးဆိုတာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ရော ပညာရေးရော။ ၎င်းသည် စုံစမ်းရေး ပညာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သင်ကြားရေးနှင့် သင်ယူမှုဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့်၊ အကြမ်းဖက်မှုပုံစံအားလုံး ပပျောက်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ယဉ်ကျေးမှု ထူထောင်ရေးတို့ကို ဦးတည်လျက် လေ့ကျင့်မှုဖြစ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဂေဟဗေဒဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို တုံ့ပြန်ရာတွင် မူလအစရှိသည်။”  - Tony Jenkins. [Jenkins T. (2019) ဘက်စုံငြိမ်းချမ်းရေးပညာပေး. ပီတာအမ် (eds) ဆရာပညာရေးစွယ်စုံကျမ်း. Springer၊ စင်ကာပူ။ (စာမျက်နှာ ၁)]

“ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေး သို့မဟုတ် ငြိမ်းချမ်းရေး ယဉ်ကျေးမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည့် ပညာရေးသည် အခြေခံအားဖြင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူတို့၏စိတ်သဘောထားများ၊ သဘောထားများနှင့် အမူအကျင့်များကို ပြောင်းလဲရန် ကြိုးပမ်းသည့် အသိပညာအခြေခံ၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ သဘောထားများနှင့် တန်ဖိုးများကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးသည်။ လူတွေကို အကြမ်းမဖက်မှု၊ တရားမျှတမှု၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် စောင့်ရှောက်မှုနဲ့ တခြားငြိမ်းချမ်းရေးတန်ဖိုးတွေကို လက်တွေ့ကျတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ ဖန်တီးပေးနိုင်မယ့် အသိပညာနဲ့ နားလည်မှုတည်ဆောက်မှု၊ စိုးရိမ်မှုတွေနဲ့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ဖန်တီးခြင်းအားဖြင့် ဒီပြောင်းလဲမှုကို ရှာဖွေနေပါတယ်။"  - Loreta Navarro-Castro နှင့် Jasmin Nario-Galace. [Navarro-Castro, L. & Nario-Galace, J. (2019)။ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေး- ငြိမ်းချမ်းရေး ယဉ်ကျေးမှု လမ်းကြောင်း၊ (တတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်း), ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးစင်တာ၊ Miriam ကောလိပ်၊ Quezon City၊ ဖိလစ်ပိုင်။ (စ။ ၂၅)]

“ပညာရေးသည် လူသားတို့၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး အပြည့်အဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်များကို လေးစားလိုက်နာမှု အားကောင်းလာစေရန် ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရမည်။ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးအုပ်စုများအကြား နားလည်မှု၊ စာနာနားလည်မှုနှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။"   - အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း. [ကုလသမဂ္ဂ။ (၁၉၄၈)။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း။ (စာမျက်နှာ ၆)]

“UNICEF ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးသည် ကလေးများ၊ လူငယ်များနှင့် လူကြီးများ ပဋိပက္ခနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများကို ကာကွယ်ရန် ကလေးများ၊ လူငယ်များနှင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများအတွက် လိုအပ်သော အသိပညာ၊ ကျွမ်းကျင်မှုများ၊ သဘောထားများနှင့် တန်ဖိုးထားမှုများ မြှင့်တင်ပေးခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ပဋိပက္ခများကို ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းရန်၊ လူအချင်းချင်း၊ လူအချင်းချင်း၊ အုပ်စုအချင်းချင်း၊ နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင်ဖြစ်စေ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေမည့် အခြေအနေများကို ဖန်တီးရန်။ - Susan Fountain / UNICEF ။ [ဖောင်တိန်၊ အက်စ် (၁၉၉၉)။ UNICEF တွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာပေး. ယူနီဆက်။ (စာမျက်နှာ ၁)]

“ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို လိုအပ်ချက်များ၊ အတားအဆီးများနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရန်နှင့် ထိန်းသိမ်းရန် ဖြစ်နိုင်ခြေများအကြောင်း အသိပညာများ ပေးပို့ခြင်း၊ အသိပညာကို ဘာသာပြန်ခြင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်း၊ ပြဿနာများကို ကျော်လွှားပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေများအောင်မြင်ရန် အသိပညာကို အသုံးချခြင်းအတွက် ရောင်ပြန်ဟပ်ပြီး ပူးပေါင်းပါဝင်နိုင်မှုစွမ်းရည်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး။” - ဘက်တီ Reardon. [Reardon, B. (2000)။ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာပေး- သုံးသပ်ချက်၊ ခန့်မှန်းချက်။ B. Moon, M. Ben-Peretz & S. Brown (Eds.)၊ ဒါရီသည် ပညာရေးအတွက် နိုင်ငံတကာအဖော်. တေလာနှင့် ဖရန်စစ်။ (စာမျက်နှာ ၃၉၉)]

“ကျနော်နားလည်ထားတဲ့အတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးရဲ့ ယေဘူယျရည်ရွယ်ချက်က ကျွန်ုပ်တို့ကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံသားတွေအဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်စေမယ့် စစ်မှန်တဲ့ ဂြိုလ်သားအသိစိတ်တစ်ခု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေဖို့နဲ့ လူမှုဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ တွေးခေါ်မှုပုံစံတွေကို ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့် လက်ရှိလူ့အခြေအနေကို အသွင်ပြောင်းဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖန်တီးလိုက်ပါပြီ။ ဒီအသွင်ပြောင်းရေးဟာ ကျွန်တော့်အမြင်အရတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးရဲ့ ဗဟိုချက်ဖြစ်ရမယ်။” ဘက်တီ Reardon. [Reardon, B. (1988)။ ပြည့်စုံသော ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေး- ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တာဝန်အတွက် ပညာပေးခြင်း. ဆရာများကောလိပ်စာနယ်ဇင်း။

“ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေးသည် ၎င်း၏ အကြောင်းအရာနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ဘက်ပေါင်းစုံမှ ဘက်ပေါင်းစုံမှ ပါဝင်ပါသည်။ အကိုင်းအခက်များစွာရှိသော သစ်ပင်တစ်ပင်အဖြစ် ကျွန်ုပ်တို့ စိတ်ကူးကြည့်နိုင်ပါသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေး လေ့ကျင့်မှု၏ အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများ သို့မဟုတ် အသွင်အပြင်များထဲတွင်- လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေး ပညာရေး၊ လူ့အခွင့်အရေး ပညာရေး၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပညာရေး၊ ပဋိပက္ခဖြေရှင်းရေး ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံ ပညာရေး၊ နိုင်ငံတကာ နားလည်မှုအတွက် ပညာရေး၊ ဘာသာပေါင်းစုံ ပညာရေး၊ ကျားမ/မတူညီသော ပညာရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပညာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာရေး။ ၎င်းတို့တစ်ခုစီသည် တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက်သော အကြမ်းဖက်မှု ပြဿနာတစ်ရပ်ကို အာရုံစိုက်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးပညာပေးအလေ့အကျင့်ပုံစံတစ်ခုစီတွင် အသိပညာအခြေခံတစ်ခုအပြင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေလိုသော စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် တန်ဖိုး-ဦးတည်ချက်များလည်း ပါဝင်သည်။Loreta Navarro-Castro နှင့် Jasmin Nario-Galace. [Navarro-Castro, L. & Nario-Galace, J. (2019)။ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေး- ငြိမ်းချမ်းရေး ယဉ်ကျေးမှု လမ်းကြောင်း၊ (တတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်း), ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးစင်တာ၊ Miriam ကောလိပ်၊ Quezon City၊ ဖိလစ်ပိုင်။ (စ။ ၂၅)]

“ပဋိပက္ခနှင့် တင်းမာမှုအခြေအနေတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်- ၁) ၎င်းသည် နိုင်ငံရေးကို ဦးတည်သည်ထက် ပညာရေးကို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဖြစ်သည်။ 1) ၎င်းသည် ခြိမ်းခြောက်နေသော ရန်သူနှင့် ပတ်သက်သည့် နည်းလမ်းများကို အဓိက ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည်။ 2) လူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးထက် လူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးကို ပိုအာရုံစိုက်ပါ။ 3) ၎င်းသည် သီးခြားအကြောင်းအရာတစ်ခုတွင် ပါ၀င်ပတ်သက်နေသော ရန်သူတစ်ဦးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စိတ်နှလုံးကို ပြောင်းလဲစေရန် ရည်ရွယ်သည်။  - Gavriel Salomon နှင့် Ed Cairns. [Salomon, G. & Cairns, E. (Eds.) (၂၀၀၉)။ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာပေး လမ်းညွှန်စာအုပ်. စိတ်ပညာစာနယ်ဇင်း။ (စ။ ၅)]

“ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေး… အထူးသဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယဉ်ကျေးမှုကို ပံ့ပိုးပေးရာမှာ ပညာရေး (တရားဝင်၊ တရားဝင်မဟုတ်သော၊ အလွတ်သဘော) အခန်းကဏ္ဍကို အထူးအလေးထားပြီး အသွင်ပြောင်းသင်ကြားရေးနှင့် ပြုစုပျိုးထောင်ရေးဆိုင်ရာ သဘောထားများနှင့် စွမ်းရည်များအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော နည်းစနစ်ကျသော သင်ကြားနည်းများနှင့် သင်ကြားမှုပုံစံများကို အလေးပေးပါသည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရရော၊ လူမှုရေးအရရော နိုင်ငံရေးအရရော ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုက်ရှာတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်လို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာရေးဟာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အသွင်ပြောင်းပြီး နိုင်ငံရေးအရ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဦးတည်ပါတယ်။” -Tony Jenkins. [Jenkins, T. (2015)။  အသွင်ပြောင်း၍ ပြည့်စုံသော ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးအတွက် သီအိုရီပိုင်းခြားစိတ်ဖြာမှုနှင့် လက်တွေ့ဖြစ်နိုင်ခြေများ။ Norwegian University of Science and Technology, Philosphiae Doctor ဘွဲ့အတွက် Thesis (စ။ ၁၈)]

“လူသားတွေကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ ပညာရေးဟာ သေးငယ်တဲ့ လုပ်ငန်းတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ၎င်းတွင် လူသား၏ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ တစ်ဦးချင်းအနေဖြင့် သူ၏တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ၎င်းတို့နေထိုင်သည့်အချိန်များကို နားလည်ရန် လူငယ်များ၏ ပြင်ဆင်မှုများ ပါဝင်သည်။” - မာရီယာမွန်တက်ဆိုရီ

နောက်ထပ်လေ့လာမှုအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးပညာရေးဆိုင်ရာ အထွေထွေအရင်းအမြစ်များ

ယင်းကိုကြည့်ပါ ကျေးဇူးပြု. ငွိမျးခမျြးရေးပညာရေးကို Global ကင်ပိန်း ကမ္ဘာတဝှမ်းက ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ပညာပေး သတင်းတွေ၊ လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ သုတေသနတွေကို ခြုံငုံသုံးသပ်ဖို့။

ကမ်ပိန်းတွင်ပါဝင်ပြီး #SpreadPeaceEd ကိုကူညီပါ။
ကျေးဇူးပြု၍ ကျွန်ုပ်အား အီးမေးလ်များ ပေးပို့ပါ-
ထိပ်တန်းမှလှိမ့်