IIPE, Te Taraipiunara o te Ao mo Iraq, me te whakawhiti i te rau tau o nga Pakanga o te Ao

Ko Heni Kerehona

Kaiwhakahaere Matauranga, International Institute on Peace Education
Komiti Whakamaherehere, Huinga Hapori Ao
(Upoko Whakaaturanga: Putanga # 111 Poutu-te-Rangi / Paenga-whawha 2014)

IIPE2014Ko te wero o te whakakorenga o te pakanga ka whakatutukihia ki te International Institute on Peace Education (IIPE) 2014, ka tu i te Hurae 6-13 i Vilnius, Lithuania. Ka patai nga Kaihaututu me pehea te awhina o nga kaiwhakaako o te rongomau, nga kaikorikori me nga maatauranga ki te wero o te punaha pakanga o te ao me te neke atu i te rau tau o nga pakanga o te ao. I te tumanako atu ki te IIPE, kei te hiahia au ki te whakaaroaro ki nga mahi torangapu a-hapori e toru e kaha ai taatau ki te whakahaere i te wero o te whakakore i te pakanga. Ko enei korero, korerorero, me te whakaputa puka auaha. He hohonu te whakauru o te korero ki te IIPE. Ko te IIPE ake, na Dr. Betty Reardon i whakatuu, he momo hanga hou mo te hanga hononga-a-roto i waenga i nga kaiwhakaako o te rongomau, nga kaikorikori me nga karaipi. Heoi, ki te ara ake ki te wero o te whakakorenga o te pakanga, me aata whakaaro ano tatou ki te whiriwhiri korero me pehea te hanga i etahi atu momo kaupapa. Ko enei whakaritenga e toru ka whakamaramatia ka whai ake te tauira mo te uru ki te Taraipiunara o te Ao mo Iraki (WTI), he taraipiunara hapori hapori mo te pakanga 2003 i Iraq me te whanui ake, ka waiho te keehi ki te pakanga he takahitanga e kore e manakohia. o te hapori tangata o te ao.

kōrero ko nga mahinga tino mohio ki enei mahi i te IIPE. I runga i te akomanga me te taumata huihuinga, ko te korerorero te tikanga kia puaki, kia whakaute hoki te whakawhitiwhiti whakaaro, te whakawhitiwhiti whakaaro, nga whakaaro me nga wheako. Ko te korerorero te tikanga o te whakaaro tahi ki nga mohiotanga hou. Ko nga maarama me nga maarama hou e tika ana, ina hoki ko te rangimarie whanui me te mau tonu o te rongomau hiahia. Ki te mau i te wero o te whakakorenga, ma te korerorero e tuku ki nga tangata takitahi te mea angitu ki te tirotiro i o raatau tikanga he he i whakaputaina e o raatau-a-ringa me nga wheako kore o te pakanga, me te tono kia nui noa nga huarahi ke.  Ko te korerorero te mea nui o te kaupapa ako a te IIPE. Heoi, i roto i nga kaupapa here mo te rongomau, me kaha ake te whakawhitiwhiti korero.

Te whakaoratanga he mahinga kaha ake i te korerorero na te mea na te korerorero i whakauru nga pukenga o te korerorero ki roto i te kaupapa here me te whakatau kaupapa. Me neke ke atu nga kaiuru ki tua atu o te tohatoha me te whakarongo mo te maarama ki etahi atu, te reanga takitahi; me neke e ratou te tikanga o te whakawhiti ki te tae ki te kirimana taapiri mo nga mahi ka whai ake mo te painga o te katoa. Ko te pohehe he whakawhitiwhitinga korero mo nga tono, hei whakatika i nga korero / whakamaarama, me te tirotirohanga o aua tono kia whakatau tahi ai nga whakatau ki te whakatau rapanga me te mahi. Arā, ko nga whakatau, kua whakaae nga rautaki taapiri, me nga mahi kua whakamaheretia me whakatau ko nga whakatau mutunga angitu.  

E ai ki a Dale Snauwaert e whakaatu ana, ko te korerorero “me tuku e nga tangata katoa o raatau uara me o raatau whakaaro ki te whakatuwhera i te tirotirohia hei whakamatautau i a raatau mahi, uara, me te mana.” (1) Ko nga tono me nga tika kia rua ka wero e etahi atu o nga kaiuru. Na, ko te pohehe, he momo tohetohe e tukuna ana ki nga whakaaro o te roopu e uru ana ki te whakatau kaupapa. I roto i nga mahi toorangapuu maungarongo, ma te tirotirohia te tirotirohia e tohu nga kaiuru ki te tuku tono me o raatau whaihua ki nga huarahi e puare ana whakaaro o te iwi.  Ko te pohehe hei mahi i roto i nga mahi torangapu o te rangimarie te tikanga e tika ana nga aratohu matatika me te whakaute me nga ahua hei tautoko. Ko te mea nui, ko nga puka hei whiriwhiri i nga kaupapa here a te iwi me whakaatu me pehea te whakauru me te whakauru ki te hunga e raru ana ki te whakatau kaupapa here. Ko nga tikanga matatika me te whakauru i te whai waahi torangapu he paearu tika mo te angitu ki te whakahaere kaupapa here me te whakatau kaupapa. 

Ko te IIPE he kaupapa ako mo te whakaaroaro me te uiui mo nga mahi hohou rongo a nga kaiuru, engari kaore e uru ki nga taunakitanga kaupapa here me nga huarahi whakatau. Mena kaore he puka hei whiriwhiri, na, he aha nga tauira kei a tatou? Ina koa, he aha nga tauira o mua mo nga taangata noa ki te uru ki tetahi wero nui atu i te whakakorenga o te pakanga? Ma te ako mai i etahi atu tauira, ka taea e nga kaiuru o te IIPE te whakarite ki te whakamahi i nga tauira o mua i a raatau mahi i muri i te IIPE.

wtiKo te Taraipiunara o te Ao mo Iraki (WTI) tetahi o nga tauira i puta ai te korerorero ki waenga i nga taangata o te ao i roto i nga whakamatautau. puka taraipiunara. Ko te WTI tetahi mea rereke, ahua hou mo te taraipiunara whakawa whai muri i nga pakanga. He rereke, ko te Nuremberg Tribunal he taraiwa hoia a-ao i whakamanatia e nga iwi wikitoria o Allied whai muri i te Pakanga Tuarua o te Ao. I whakatauhia te Komihana Whakatikatika me te Whakaaetanga o Awherika ki te Tonga ki te whakaora i te hapori me te kawanatanga whai muri i te hingatanga o te kawanatanga Apartheid me tetahi pakanga taangata. He rereke, ko te WTI i hangaia e te hapori hapori o te ao hei whakawero i te pakanga 2003 me te mahi i Iraq. 

I ara ake te WTI mai i te kaupapa antiwarawhe o te ao i piki i te Hui-tanguru 15, 2003 me nga poroteehi antiwaranga nui rawa atu o te ao. Ahakoa ra, i whakaekehia a Iraq i te Poutu-te-rangi 2003. I Mei, ka puta te pakanga ka tiimata te mahi. Ko te whakaaro mo te taraipiunara i ara ake i roto i nga tini waahi o te ao hei whakaritenga mo te whakataetae me te whakakahore i te mana o te pakanga. I waihangahia te WTI i roto i nga huihuinga e toru i te marama o Mei, Hune, me Oketopa 2003. I whakatauhia nga huihuinga ki nga taone e rua tekau o te ao. I tu te huihuinga Culminating i Istanbul i te Pipiri 2005. 

Na te puka a te WTI o te taraipiunara ehara i te mana whaimana i whakahiatohia nga akoranga nekehanga hapori me nga mahi a te hapori hapori. Ko enei nekehanga i uru ki nga roopu me nga taangata takitahi e mahi ana i runga i te ture o te ao ma roto i nga ture o te ao, nga tikanga tika tangata, te tika ohaoha, te tika o te kaiao, me nga momo rohe o te tika. Ano hoki, i whakakao te WTI i nga tangata e mahi ana i nga taumata o te ao, o te motu me te rohe. I roto i nga kaiwhakauru ko Iraqi, Turkish, Japanese, Mexico, Tanzanian, German, British, Tunisian, Sweden, India, Argentina, Indonesia, French, me nga taangata US. I kopikopiko nga whatunga i te urunga atu o nga kaiwhakaaro o te ao, o nga kaiputaiao o nga mahi toorangapu, o nga tohunga rongoa, o nga kaimahi oha, o nga kaimahi pāpāho, o nga kairangahau taiao, o nga kaimori, o nga kaiwhakamaori, o nga kaiwhakamaori, o nga kai-whakahee. Ko te kaupapa a te taraipiunara ka kiia he "korero" na Stuart Hall i whakamaarama te kupu, ara, ano he kotahitanga kore (2), he hononga ao puta noa i te paopao me te poroteehi. 

Ko te mea e tino kaingākautia ana me pehea te huri o tenei tuhinga hononga ki te paopao hei kaupapa mahi, mahi ngatahi, me te kaupapa a te roopu roopu roopu roopu korero, tetahi kaupapa i tautokohia ka oti i roto i nga tau e rua, 2003-2005. Ko te mea pai ki ahau ko enei taangata, ko te nuinga o ratou he kaiwhakangungu ngaio mo nga mahi torangapu tautohetohe, ara he tino pukenga ki te whakaputa arohaehae, te paopao me te aukati, i ahei tonu ki te mau i te kaupapa mahi tahi mo te rua tau. I pehea te hurihuri o te hunga whakaohooho tautohe ki te huri i te kaupapa taraipiunara? Na te korerorero a te maha o nga kaiuru me te whakatau whakatau, i kii te WTI i nga turanga turanga e whai ake nei ki a raatau kaupapa roopu taraipiunara, i whaiwhai ai raatau WTI whakahoki mai i te tika(3):

Tuatahi, ko te paopao ki te pakanga te mea noa i kitea e ratau. I whakaae ratou ki te tuu whanui i to raatau mana rangatira i roto i nga miriona o nga tangata i whakahee i te pakanga. E ai ki a Amartya Sen, ko te whakaaro mo te tika ka whanake ka "ngana ana te iwi puta noa i te ao ki te whiwhi atu whakatikatika o te ao… mo te whakakorenga o etahi whakaritenga kino kino ki te whakarei ake i te tika o te ao ”(4). Tuarua, i whakawhiwhia e te WTI nga "tikanga o te ao me nga tikanga tika tangata" (5) ki te whakarato i tetahi anga matatika. I ahu mai enei i nga tuhinga mana o te ao e kii nei he takahi i te hapori tangata na te pakanga i pa ki nga tangata, te taiao, me te hapori tangata. Tuatoru, i kii ratou i te mana o nga taangata noa, "ko taatau nga iwi", nga taangata o te ao me nga kaupapa o te ture me te kawanatanga e whakamahi ana i te "tangata ki nga hononga tangata" (6) ki te whakaatu i to raatau mana ki te wero i te pakanga me te awhina ki te whakatau me pehea nga (i) me whakawa te tika.

wti2I whakahaerehia e te WTI ta raatau kaupapa taraipiunara na roto i nga whakaritenga i ngana ki te whakauru me te ruruku i waenga i nga taangata he rereke o raatau whakaaro, o raatau tirohanga, a raatau rautaki me a raatau rautaki. Anei etahi o nga huarahi i hainatia ai e ratou te puka o te kaupapa taraipiunara, maana democratizing tika:

Tuatahi, he ngohengohe te ahua o te WTI me te polycentric kia taea ai te whakarite i nga whakawakanga a te taraipiunara rohe i te hiahia o nga kairuruku a rohe. Ko etahi e rite ana ki nga whakawakanga a-ture, ki nga kaiwhakaako-ture ranei, ki nga whakaaturanga a nga patunga, ki te korerorero maatauranga ranei me nga tautohetohe mo etahi kaupapa, me te whakauru atu i te maha atu ranei o te iti rawa o nga whakaaturanga aapaho. Tuarua, ko te huihuinga huihuinga i Istanbul i whakakotahi i nga kitenga me nga taangata mai i enei rongonga a rohe me nga momo rereketanga. I tino kaha ake tenei huihuinga na te mea ka kati te WTI me nga korero whakamutunga kua oti te tuhituhi.Te Whakapuakanga o te Huuri o te Tohungatanga o te Taraipiunara o te Ao mo Iraq”. Ko te hiahia ki te whakaae me te mahi tahi ka whakapakarihia e te noho ngatahi ki Istanbul me te waa tuhituhi tuhituhi. 

Tuatoru, i whakahaerehia e te WTI nga korerorero ma te whakamahi i nga maataapono o te matawaka-a-iwi mo te whakauru ki roto te whakaaetanga ka taea te whakatau kaore tetahi e kaha ki runga i etahi atu. Ko nga maataapono i uru ki te whakariterite-kore-hierarchical, te whakauru a te kaitautoko, me te whakaurunga ki nga tirohanga kanorau me te maha (7) kia taea ai te whakakotahi i nga tohetohe i roto i nga tono i puta ake i te korerorero. I te taha o nga taunakitanga me nga whakaaturanga kaupapa, ko te whakatutukitanga nui o te puka taraipiunara a te WTI ko te whakawhiwhi i te waahi mo te iwi ki te whiriwhiri mo nga take o te tika o te ao i whakaarahia e te pakanga i Iraq mai i nga korero rerekee, tae atu ki nga korero whakahee. Ko nga tono i puta, ko te whaitake tika, me nga tautohetohe kaore i ea enei take. Heoi, i whakaputaina mai ratou i roto i te huihuinga o te whakaaro whanui me te rereke ano hoki o nga rereketanga. 

Tuawha, ko te whakaritenga whakapae a te WTI me te whakatau kaupapa whakatau i uru ano ki te taha tonu o te mahi whakaata i a ia ano, me te aro matawai i nga mahi whiriwhiri me nga whakatutukitanga a te taraipiunara. Ana, tuarima, i whakatutukihia e nga Kairuruku WTI etahi o a raatau whaainga ma te waiho i tetahi rekoata rereke mo te pakanga me te mahi i Iraq, ma te mahi tahi kia nui ake te tika, me te kii i tetahi pepa ka taea te whakamahi hei tauira mo nga iwi whenua o te ao te kawe mai i te tika ake. Te tuhinga tuhinga Te Taraipiunara o te Ao mo Iraki: Te Whakatuu i te Keehi Ki Te Pakanga i whakaputahia i te 2008 (8) me te kiriata pakipūmeka Mo te Tuhipoka: Te Taraipiunara o te Ao mo Iraq (9).

In Te Taraipiunara o te Ao mo Iraki: Te Whakatuu i te Keehi Ki Te Pakanga , I kii a Hilal Küey "Ki te mau te rongomau o te ao - ana koinei te tino hiahia kia noho tuuturu to taatau ao - me whanake nga turanga kia rereke te huarahi ki te tika, ki te whakatau me nga whakahaere." (10) Ka taea te whakaahua i te WTI ko ta Betty Reardon e karanga ana tautohetohe hangahanga auaha. (11) I whakakao te WTI i nga taangata he rereketanga, tae atu ki nga tohungatanga, wheako, rautaki me nga whakaaroaro. I hurihia te hononga o te hunga poroteehi mo te kaupapa whakahee i roto i te ao hei kaupapa ruruku mo te ao me te waahi mo te wero o te ao ki te pakanga. Ko nga rongonga e rua tekau mo te pakanga i whakaritea i te takiwa e pa ana ki nga kaha me nga hiahia o nga kaiwhakahaere o te rohe. I huihuia e te Huinga Culminating enei takoha a rohe ki roto i tetahi momo momo auaha kaha ake hei korerorero ma te hapori o te ao. Na to ratau whakaurunga, i whaaia e te WTI te whakahoki mai i te tika me te mahi na roto i te whakaoratanga i nga maataapono o te whakauru, te rereketanga, me te whakatau whakatau. I whakatauhia he korerorero mo te iwi kia taea ai te hanga tahi i tetahi korero whakamutunga.

Mena ko te punaha pakanga te wero, te ngoikore, me te / te whakakore ranei, me kaha ake taatau taangata o te ao ki te whakanui mo o taatau korero mo te korero, engari me te korerorero a te iwi me te mahi tahi me nga momo taangata whanui. Ko nga momo iwi whanui auaha e hangai ana ki nga tikanga matatika me te hononga a te tangata ki te taangata he tumanako me te kaha ki te wero o te whakakore i te rautau 21.

Panui me nga Tohutoro:

** Ko te waahanga tono matua mo te IIPE 2014 ko Paenga-whawha 1. Tirohia te IIPE i runga i te paetukutuku mo etahi atu korero me te tono: http://www.i-i-p-e.org/2014.html

1. Reardon, BA, & Snauwaert, DT (2011). Whakaakoranga whakaata, cosmopolitanism, me te maaramatanga o te rangimarie mo te kaha o te ao toorangapu: He korerorero mo te aromatawai a Betty A. Reardon mo te mara, wh. 5. I roto i te Factis Pax, 5(1), 1-14. Wātea i: http://www.infactispax.org/journal/
2. Uiui me te Whare Stuart: Mo te panui-a-iwi me nga korero. Etita e Larry Grossberg (1996), wh. 131-150. Kei (Eds.) Morley, d. & Chen, Kuan-Hsing (1996).
3. Ko enei kitenga i ahu mai i a Gerson, J. (2013). Te whakatau i te tika: Te Taraipiunara o te Ao mo Iraq.  I roto i te Factis Pax  7 (3), 86-112. Wātea i http://www.infactispax.org/journal
4. Sen, A. (2009). Te whakaaro o te tika. Cambridge, MA: Belknap Press o Harvard University Press, wh. 26.
5. Sökmen, MG (Ed.). (2008). Ko Te Taraipiunara o te Ao mo Iraq: Te whakatuu i te keehi ki te whawhai. Northampton, MA: Olive Manga Press, wh. 474.
6. Küey, H. (2008). Ko te WTI hei whakakapi: He whakatauki whakamatautau, p. 476. I te MG Sökmen (Ed.), Ko Te Taraipiunara o te Ao mo Iraq: Te whakatuu i te keehi ki te whawhai (pp. 468-483). Northampton, MA: Olive Manga Press.
7. Sökmen, MG (Ed.). (2008).
8. Sökmen, MG (Ed.). (2008).
9. Dadak, Z., Ertür, B., Köstepen, E., & Lebow, A. (2007). Mo te rekoata: Te Taraipiunara o te Ao mo Iraq (pakipūmeka ataata). Wātea i http://www.youtube.com/ rārangipāpā? Rārangi = PL2D0EE9948D8F5973
10. Sökmen, MG (Ed.). (2008). wh. 476.
11. Reardon, BA (2001). Te maatauranga mo te ahurea o te rangimarie i runga i te tirohanga a te ira tangata. Paris, France: UNESCO.

Hono mai ki te Whakatairanga me te awhina ia matou #SpreadPeaceEd!
Tukuna mai he imeera ki ahau:

Waiho i te Comment

Ka kore e whakaputaina tō wāhitau īmēra. Kua tohua ngā āpure e hiahiatia ana *

Panuku ki te Runga