Te pakaru i te arorau o te pakanga: he tirohanga rangimarie mo te pakanga a Ruhia-Ukrainian?

Te Whakataki a te Etita: Nga Uiuitanga ki te Wero i te Aratau o te Pakanga

Ka kawea mai e Werner Wintersteiner, kaiwhakaako mo te rangimarie, he tirohanga rangahau mo te rongo ki te mohio ki nga hihiko o te pakanga o Ruhia me Iukereiniana me te tirotiro i nga huarahi mo te rangimarie. E whakapono ana matou ko nga tirohanga e ono a Wintersteiner ka noho hei raupapa pakirehua hei tautoko i nga korero whakahirahira mo te ahuatanga me tona kaha mo te whakatau me te panoni. Ka torotoro pea nga Kaiakonga rangimarie i enei e whai ake nei:

1) Agression Dynamics

  • He aha te arorau o te pakanga me te pehea i hanga ai i nga mahi o naianei? 
  • He aha nga paanga o te whakanui ake i te hoia me te hoia (i nga taha e rua)? 

2) Te Ahurangi

  • He aha nga hua ka puta mo te wa poto me te wa roa o te kore e aro ki nga paanga kaiao o te pakanga?
  • Me pehea (me te aha) me whai whakaaro nui ki te taiao i roto i nga horopaki pakanga?

3) Ka taea te Whakamutu i te Pakanga

  • Ka tautuhia e Wintersteiner nga huarahi e 4 hei whakamutu i te pakanga. He aha nga tupono me nga hua o ia ahuatanga? 
  • Ko wai ma wai e whakatau ko tehea huarahi ka tangohia? Ko wai nga reo kei roto i te korerorero? Ko ēhea reo ka whakakorehia? 

4) Te hanga i tetahi Whakakotahitanga Anti-War

  • Me pehea e kaha ake ai te whakahaere a te hapori o te ao (nga whenua me te hapori tangata o te ao) ki te whakamutu i te pakanga?

5) Te Rapu Mo Nga Whakataunga Hangahanga

  • He aha nga whakaaro me nga rautaki ka taea te whakauru me te tuhura hei awhina i te kawe tirohanga hou?

6) Te Whakapono ki te Rangimarie

  • Eaha te mau haapapuraa e vai ra ia tatou, e no te aha Wintersteiner i haapeapea ai i te toparaa o te mana‘o hau na te ao nei? 
  • No te aha e rave rahi e tiaturi ai i te tama‘i eiaha râ i te hau?
  • Nafea tatou e faaineine ai no te hau? E no te aha mea faufaa ’i ia na reira tatou?

He tirohanga rangimarie mo te pakanga a Ruhia-Ukrainian?

Na Werner Wintersteiner

1. AGGRESSION DYNAMICS – TE TINO KAUPAPA KAUPAPA

Ko te riri a Rūhia ki a Ukraine ehara i te mea i puta noa, ka mau tonu te mamae mutunga kore, engari kua puta ano te kaha kino i roto i nga whanaungatanga o te ao. Ko te Hauauru ehara i te tautoko anake i te pakanga o Iukereiniana, e kii ana ratou, engari kei te huri ano ki te punaha whawhai - me te nui o nga patu, he whakaheke i nga hononga katoa ki te "hoariri", te whawhai hinengaro me te whakanui ake i te tirohanga kauhanga, tae noa ki te tino kore korero mo nga whenua Pakeha kei a ratou ake patu karihi. Ko te Zeitenwende (te hurihanga) i panuitia e te Tiamana o Scholz, ehara i te mea he whakamaarama whaanui mo te ahuatanga, engari he korero torangapu e whakatuma ana ka noho hei poropititanga e tutuki ana i a ia ano. Na tenei i hanga te ahua o te wehi me te wehi ki nga taha e rua - te wehi o te hoa whawhai me te wehi e whakaponohia ana he mea tika hei whakaroa i a ia. Engari koinei tonu te ahua o te pikinga o te pikinga, ka mau tonu tatou katoa ki roto i a tatou ake arorau o te pakanga.

2. TE ELEPHANT I TE RUMA – TE CLIMATE CATASTROPHE

Karekau he tangata e korero ana, engari kotahi te mea e marama ana: he raru nui tenei pakanga mo te whawhai ki te aitua huarere me nga hua kare e kitea. Ehara i te mea mo te whakangaromanga o te taiao i Ukraine ano; ko nga utu kaiao mo te hanga patu nui ki nga taha e rua me nga utu autaki me whai whakaaro ano - na te mea kaore nga moni e rere ana ki roto i nga patu karekau e pau ki te tiaki i te rangi. Ka mutu, tera ano te take o te hinengaro: kei te tahuri ke atu te aro o nga kaitōrangapū me te hunga whakarongo mai i te āhuarangi me te kanorau koiora – kei te huri haere te katoa o te hinengaro, me te mea ka tatari te taiao i runga i te rangimarie kia mutu ra ano tatou te tangata i a tatou tautohetohe. Mena kei te mataki mai a Martians ki a matou, ka whakaaro ratou he porangi matou mo te patu tetahi ki tetahi, kaua ki te mahi i nga mea katoa ka taea e matou ki te whakaora ia matou i nga aitua kua pa mai ki a matou.

3. NGA TANGATA KA MUTU TE WHAWHAI

E wha nga huarahi ka mutu te whawhai:

  1. Te wikitoria o tetahi o nga taha e rua;
  2. te whakaheke toto me te ngenge o nga taha e rua;
  3. huringa o te mana i roto i Russia me te mutunga tūao o te whawhai;
  4. he wawaotanga nui ranei a nga ope o te hapori o te ao e tono ana kia whakamutua nga riri.

Ko te tikanga, ka taea te whakaaro te ahua tuarima, ara he huihuinga tuatahi o te ao e akiaki ana i nga roopu whai waahi ki te whakapau kaha katoa ki a raatau, penei i te aitua nui o te taiao na te huringa o te rangi. Ahakoa ko te whiringa 3, he rereke nga tikanga a Ruhia, i tenei wa kaore pea (engari me kaua rawa e whakakore i tetahi mea), ko Russia me Ukraine me te Tai Hauauru kei te putea ki te whiringa 1, he rangimarie ma te wikitoria. Heoi i tenei wa, ko te hua he pakanga roa kaore he painga mo nga taha e rua, no reira karekau he mutunga ka taea, na reira, ko te tumanako o te whiringa 2, he pakanga ki te ngenge tahi me te tupono tonu o te piki haere. He maha nga tohunga hoia o te Tai Hauauru e kii ana koinei te ahuatanga tino tupono. Ko te mate, karekau he tangata e korero ana mo te whiringa 4, he tohu ano tenei mo te hekenga o te whakaaro o te ao mo te rangimarie. I muri i nga mea katoa, i hangaia te UN hei umanga kaha me te mohio ki te ao katoa ki te whakakore i nga pakanga i waenga i nga kawanatanga, ki te whakamutu wawe ranei i nga pakanga. Ko te tikanga, ko tenei tikanga, ina koa ko te Kaunihera Haumaru UN, kaore e mahi ana i te wa e uru ana tetahi o ana mema ki te pakanga. Engari tera ano etahi atu mea kare ano kia ata tirohia. Ahakoa kei te tino ngoikore te UN i tenei wa i ana mahi, ehara tenei i te take ki te maka i te UN whakaaro ki runga ake i te moana – ara ko nga maataapono me nga tikanga o te whakatau pakanga kore tutu me te haumarutanga tahi.

4. TE HANGA I TE WHAKATAUTANGA KI TE WANANGA

Ahakoa ko tatou, me o tatou whakahihi o te Tai Hauauru, kaore i te mohio, ko nga whenua e tohu ana i te nuinga o te taupori o te ao kua whakaatu i nga pooti a te UN kaore ratou e pai ki tenei pakanga, kaore hoki ratou e pai kia toia. ki roto i tetahi taha, tetahi taha ranei. A kei te kaha ake ta ratou mahi i runga i te atamira o te ao. He maha nga kawanatanga, otira ki te Tonga, kua whakarewahia nga kaupapa takawaenga: Turkey, Itari, he roopu mahi o te ao o te Vatican, Mexico, Brazil, he roopu whenua o te Kotahitanga o Awherika, te Repupirita Tangata o Haina, Indonesia… Ko nga kaupapa a nga tangata takitahi, penei i te toa Nobel Peace Prize me te Perehitini o mua o Costa Rica, Óscar Arias Sánchez. He tino utu enei kaupapa, ahakoa kaore ano kia angitu i tenei wa. Heoi, kua whakaatuhia e te whakaaetanga witi te ahua o te tairongo a Russia ki nga kaupapa mai i nga whenua o te Tonga. Mena ka taea e enei kaupapa te hanga i naianei he whakakotahitanga mo te whawhai, ka ara ake he ahuatanga hou. A ko nga whenua koretake pera i a Austria me tautoko i nga kaupapa penei i runga i o raatau kaha engari kaua e tu ki te taha. No te mea ki te tino hiahia koe ki te rangimarie, me whakarite koe mo te rangimarie.

5. TE RANGI MO NGA RAUTE WHAKAMAHI KAUPAPA KI TE KAUPAPA

Ko te whakamutua o te riri, ehara i te mea, pera i te nuinga o nga wa e kiihia ana he teka, he tukunga a Ukraine, he whakanui ranei i nga raupatu a Ruhia. He maha nga tauira o mua e whakaatu ana, he rohe whakaheke, he whakahaere rangitahi UN mo nga rohe tautohetohe me te mahi mo te wa roa mo te whiriwhiringa mo te rongo mau. Ko te tikanga, he rite tonu te tupono o tenei ara marire ki te kore o te pakanga o naianei – engari me te rereketanga nui ka waiho te oranga o te tangata, te taiao me nga kainga, nga huarahi kawe waka, nga tipu ahumahi me nga mahi ahuwhenua. Ko te tikanga, me mahara tonu ka taea anake te whakatutuki i te tino rangimarie mena ka whakaarohia nga hiahia matua (kaore ko nga hiahia, ko nga whaainga whawhai ranei!) o nga taha e rua - he mahi uaua me te wa roa. Engari ka wahangu tonu nga pu, ka tere te whakatutuki i tenei whainga.

6. TE WHAKAPONO KI TE RANGATIRATANGA

He tino miharo ki te iti o nga reo e tautoko ana i te rangimarie, ina koa i runga i nga ahuatanga kino o te whawhai a Ruhia ki a Ukraine. No te aha tatou e tiaturi ai i te tama‘i eiaha râ i te hau? He aha i pehia ai e matou te wheako mai i te mutunga o te Pakanga Matao ka taea anake te whakatutuki i te haumarutanga, ka taea te whakakore me te whakakore i nga patu mena ka maia tatou ki te mahi i nga mahi whakapakari maia? Me whakakorikori tatou i nga rahui o te whakaaro arohaehae, te maia, te pohewa me te mahi auaha e moe ana i roto i a tatou!

Ko Werner Wintersteiner, he ahorangi kua reti i te Whare Wananga o Klagenfurt (AAU), Austria, he kairangahau mo te rangimarie me te kaiwhakatikatika tahi me Wilfried Graf o te pukapuka Tiamana na Edgar Morin: Mai i te Pakanga ki te Pakanga. Mai i te tau 1940 ki te whakaekenga o Ukraine (Turia+Kant 2023). https://wernerwintersteiner.at/

Hono mai ki te Whakatairanga me te awhina ia matou #SpreadPeaceEd!
Tukuna mai he imeera ki ahau:

Waiho i te Comment

Ka kore e whakaputaina tō wāhitau īmēra. Kua tohua ngā āpure e hiahiatia ana *

Panuku ki te Runga