De Virus vum "Kris Nationalismus"

Wéi eng Roll kéinte Fridden a weltwäit Nationalitéit Ausbildung spillen fir nationalistesch Äntwerten op eng gemeinsam Weltkris wéi COVID-19 unzegoen? 

Vum Werner Wintersteiner

“Meeschter iwwer d'Natur? Mir sinn nach net fäeg eis eege Natur ze kontrolléieren, deem säi Wahnsinn eis dozou bréngt d'Meeschtert iwwer d'Natur ze hunn wärend mir eis eege Selbstkontrolle verléieren. [...] Mir kënne Virussen ëmbréngen, awer mir sinn defenslos virun neie Virussen, déi eis tätegen, Mutatiounen an Erneierung duerchginn. Och wat Bakterien a Virussen ugeet, si mir gezwongen en Deal mam Liewen an der Natur ze maachen. “ -Edgar Morin1

“Mënschheet muss e Choix treffen. Wäerte mir de Wee vun der Eenegung reesen, oder iwwerhuelen mir de Wee vun der globaler Solidaritéit? “ - Yuval Noah Harari2 

"Krisen Nationalismus"

D'Corona Kris weist eis de Staat vun der Welt. Et weist eis datt d'Globaliséierung bis elo interdependence ouni géigesäitege Solidaritéit bruecht huet. De Virus verbreet sech weltwäit, a géint hie géif global Efforten op ville Niveauen erfuerderen. Awer d'Staaten reagéiere mat nationaler Tunnelvisioun. Hei triumphéiert (nationalistesch) Ideologie iwwer de Grond, heiansdo souguer iwwer eng limitéiert wirtschaftlech oder gesondheetspolitesch Ursaach. Net emol an deem selbstverkënnege "Friddensmuecht Europa", der Europäescher Unioun, gëtt et e Sënn vun Zesummenhalt. "D'Memberstaate si vum Krisennationalismus gegraff", wéi den éisträichesche Journalist Raimund Löw et ganz passend formuléiert.3

Am Kontrast wier eng Perspektiv vu globaler Staatsbiergerschaft passend zu der globaler Kris. Dëst bedeit net eng illusionär "global Perspektiv", déi et och net gëtt, awer et heescht "methodesch Nationalismus" (Ulrich Beck) ze verloossen an op de "Reflex" vum Nationalismus, lokal Patriotismus a Gruppegoismus ze verzichten, op d'mannst an der Perceptioun vun de Problem. Et heescht och d'Astellung vun "Amerika als éischt, Europa als éischt, Éisträich als éischt" (etc.) opzeginn beim Uerteel an ze handelen an d'global Gerechtegkeet als de Leitprinzip unzehuelen. Ass et ze vill ze froen? Dëst ass näischt anescht wéi den Abléck datt mir als Natioun, als Staat oder als Kontinent eis net individuell kënne retten wann mir mat globalen Erausfuerderunge konfrontéiert sinn. An datt mir dofir weltwäit Denken a weltwäit politesch Strukturen brauchen.

Datt et ni einfach war dës identitär Reflexer entgéint ze wierken ass gutt am Spill illustréiert Der Weltuntergang (Enn vun der Welt) (1936) vum éisträicheschen Dichter Jura Soyfer. Virum Hannergrond vum Opstig vum Nationalsozialismus zitt hien en Szenario vun absoluter Bedrohung - nämlech d'Gefor vum Ausstierwen vun der Mënschheet. Awer wéi reagéieren d'Leit? Dräi Phasen kënnen identifizéiert ginn: déi éischt Reaktioun ass Negatioun, da kënnt Panik, a schliisslech en (kaum sënnvollen) Aktivismus zu all Präis.4 Als éischt gleewen d'Politiker net d'Warnunge vun der Wëssenschaft. Awer wéi d'Katastroph onbestänneg zougitt, ka keng Solidaritéit observéiert ginn, sou datt mir zesummen d'Gefor eventuell kënne vermeiden. Weder tëscht de Staaten, nach innerhalb vun den eenzelne Gesellschaften. Éischter, déi räichste profitéiere nach eng Kéier vun der Situatioun andeems se eng "Dommendagsobligatioun" ausginn an an e béis deiert Raumschëff investéiere fir sech individuell ze retten. Schliisslech kann nëmmen e Wonner den Ënnergang verhënneren. De Koméit, geschéckt fir d'Äerd ze zerstéieren, verléift sech domat an erspuert en dofir. D'Spill ass en indirekt awer ganz dréngend Appel un d'global Solidaritéit.

Haut ass natierlech alles komplett anescht. D'COVID-19 Kris ass net d'Enn vun der Welt, an déi meescht Regierunge maachen all Effort fir all néideg Moossnamen ze huelen fir d'Verbreedung vum Virus ze bremsen op de Punkt wou Konterstäerkt elo kënne gebaut ginn. An an Éisträich ginn Efforte gemaach fir d'Effekter sozial a wat d'Generatiounen ubelaangt. Allerdéngs, besonnesch an enger aussergewéinlecher Situatioun wéi dës, däerfe mir net komplett am Alldag agebonne sinn; méi wéi jee, brauche mir kritesch Observatioun a kritescht Denken. No all mécht de Corona Virus et op eemol méiglech Grondrechter ze beschränken déi an normalen Zäiten ondenkbar wieren.

Allerdéngs, besonnesch an enger aussergewéinlecher Situatioun wéi dës, däerfe mir net komplett am Alldag agebonne sinn; méi wéi jee, brauche mir kritesch Observatioun a kritesch Denken.

Mir kënnen eis froen, zum Beispill: Ass alles wierklech ganz anescht wéi d'Spill vum Jura Soyfer? Wësse mir net scho d'Verhalen, déi den Dichter beschreift - Negatioun, Panik, Actionismus - vun der Klimakris? Wat maache mir fir datt d'Feeler déi eis bis elo verhënnert hunn de Klimawandel effektiv ze bremsen net an der aktueller Kris widderholl ginn? Virun allem: Wou gëtt eiser Solidaritéit eist vill geéiert "gemeinsamt ierdlecht Schicksal?" Well an engem Punkt ënnerscheet eis Realitéit sech ganz kloer vum Theaterstéck: kee Wonner wäert eis retten.

Déi drastesch Effekter vun enger enker (nationaler oder eurozentrescher) Tunnelvisioun ginn elo mat e puer Beispiller gewisen.

Perceptioun: E "chinesesche Virus?"

Eréischt wéi d'Epidemie an Italien verbreet ass, hu mir eis drun erënnert datt Globaliséierung eng komplex Ofhängegkeet bedeit - net nëmme vu Handelsverbindungen, Produktiounsketten a Kapitalflëss, awer och vu Virussen.

Déi schmuel Vue bedeckt eis Perceptioun vum Problem scho. Zënter Wochen, wann net Méint, konnte mir d'Korona Epidemie observéieren, awer mir hunn et als eng chinesesch Affär entlooss, déi eis nëmme peripher beaflosst. (Natierlech hunn déi éischt Ofdeckungsversich vun der chinesescher Regierung och dozou bäigedroen). De President Trump schwätzt elo ganz spezifesch vum "Chinesesche Virus", nodeems hien et ursprénglech als "auslännesche Virus" genannt huet.5 A loosst eis déi éischt "Erklärungen" fir den Ausbroch vun der Krankheet erënneren - déi zweifelhaft Iessgewunnechten vun de Chinesen an déi schlecht sanitär Bedéngungen an de wilde Mäert. De moraliséierenden an och rassisteschen Ënnertoun konnt net ignoréiert ginn. Eréischt wéi d'Epidemie an Italien verbreet ass, hu mir eis drun erënnert datt Globaliséierung eng komplex Ofhängegkeet bedeit - net nëmme vu Handelsverbindungen, Produktiounsketten a Kapitalflëss, awer och vu Virussen. Wéi och ëmmer, mir wëllen net der Tatsaach notéieren datt eis Methoden fir Fabricklandwirtschaft scho Epidemie mat enger gewësser Regularitéit verursaachen an eng Resistenz vu Bakterien géint Antibiotike fërderen, iwwer déi nach ëmmer wéineg geschwat gëtt awer déi dausend Mol am Joer fatal ass , an datt eise ganze Liewensstil dofir bestehend Risiken op enger globaler Skala erhéicht.

Aktioun: "All Mënsch fir sech selwer" als Léisung?

Corona huet nach eng Kéier bestätegt wat schonn d'lescht Joer bei Geleeënheet vun der éischter wierklech globaler Diskussioun iwwer d'Klimakris festgestallt gouf: global Menacë féieren net automatesch zu globaler Solidaritéit. An all Kris reagéiere mir am Prinzip, dh wa mir net virdrun aner Mechanismen etabléiert hunn, net nom Motto "zesummenhalen", awer nom Maximum "all Mënsch fir sech selwer." Also et ass kee Wonner datt déi meescht Staaten d'Grenzschlëss als déi éischt an effektiv Moossnam hunn fir d'Verbreedung vu Korona ze stoppen. Et gëtt gesot datt Grenzschléissungen eng raisonnabel Wiel sinn, well Gesondheetssystemer op nationaler Basis organiséiert sinn an et keng aner Instrumenter verfügbar sinn. Dat ass wouer, awer et ass net déi ganz Wourecht. Amplaz vu blanken Grenzschléissungen, wier et net méi sënnvoll betraffe "Regiounen" ze isoléieren, an dat eleng op Basis vum Gesondheetsrisiko, dat heescht, iwwer d'Grenzen, wou néideg? D'Tatsaach datt dëst am Moment net méiglech ass, ass schliisslech eng Indikatioun wéi onvollstänneg eisen internationale System ass. Mir hu global Probleemer erstallt, awer mir hunn net Mechanismen fir global Léisunge geschaf. Et gëtt d'Weltgesondheetsorganisatioun (WHO), awer si huet ganz wéineg Kompetenzen, ass nëmmen 20% finanzéiert vun de Memberlänner an ass dofir ofhängeg vu privaten Donateuren, inklusiv pharmazeuteschen Firmen. Seng Roll bis haut an der Corona Kris ass kontrovers. An net emol d'Memberlänner vun der EU konnten e pan-europäesche Gesondheetssystem a jidder Grad entwéckelen. Gesondheetspolitik ass eng national Kompetenz. A keng passend Strukture si fir den EU Zivilschutzmechanismus erstallt ginn, adoptéiert am Joer 2001. Duerfir reagéiere mir wéi mir et an der "Flüchtlingskris" gemaach hunn - Grenzen zoumaachen. Awer et funktionnéiert nach manner gutt mat engem Virus wéi mat Leit op der Flucht.

Den (nationalen) Egoismus geet nach méi wäit. E besonnescht Beispill ass wuel de Fall vun den Tiroler Wintersportgebidder an Éisträich. Anscheinend ass d'Tardiness vun der Tiroler Tourismusindustrie a Gesondheetsautoritéiten verantwortlech fir Dosende vun Infektiounen vun internationale Schifuerer, wat e Schnéiballeffekt a verschiddene Länner verursaacht huet. Trotz de Warnunge vun den Noutdokteren, den islännesche Gesondheetsautoritéiten an dem Robert Koch Institut goufe Ski weder direkt gestoppt nach d'Gäscht isoléiert. Mëttlerweil behandelen d'Geriichter scho mam Fall. “De Virus gouf aus Tirol op d'Welt bruecht mat den Ae vum Betruechter. Et wier ze spéit fir dat zouzeginn an sech dofir z'entschëllegen ", huet en Innsbruck Hotelier ganz richteg gesot.6 Hien ass also ee vun de wéinegen déi Éisträich hir international Verantwortung unzegoen an domat d'Iddi vu weltwäiter Solidaritéit.

Den negativen Impakt op eis selwer vun dëser Haltung vun der nationaler Isolatioun, déi Éisträich deelt, gouf wärend de Krisewochen Mëtt Mäerz 2020: den Däitschen Exportverbuet op medizinesch Ausrüstung, deen no Protester opgehuewe gouf, fir eng Woch dréngend gebraucht a scho verhënnert bezuelt fir Material aus importéiert an Éisträich.7 Méi schlëmm ass d'Situatioun vun der Heemversuergung fir al a krank Leit, wou eist Land ofhängeg ass vun Fleegeversécherungen aus EU (Nopeschlänner). Wéi och ëmmer, wéinst der Zoumaache vun de Grenzen, kënnen se hir Aufgaben net méi op déi üblech Manéier ausféieren.

An der Tëschenzäit huet d'Europäesch Unioun, déi anscheinend selwer op Noutoperatioun gewiesselt ass, op d'mannst erreecht datt den Handel mat medizinescher Ausrüstung an der EU erëm komplett liberaliséiert gouf, wärend gläichzäiteg den Export aus der Unioun limitéiert ass8. E Léierprozess? Vläicht. Awer ass dat net schlussendlech en europäeschen Egoismus anstatt en nationale? An den Test vun der internationaler Solidaritéit kënnt eréischt wann Afrika méi staark vu Corona betraff ass!

De Mangel u europäescher Solidaritéit huet dee schlëmmsten Impakt op Italien. D'Länner vun der Europäescher Unioun, och wa se méi spéit wéi Italien betraff sinn, ware fir déi längst Zäit mat sech selwer beschäftegt. “D'EU verléisst Italien a senger Noutstonn. An enger schändlecher Ofdankung vu Verantwortung, hunn d'Länner an der Europäescher Unioun et fäerdeg bruecht medizinesch Hëllef an Ëmgeréits fir Italien bei engem Ausbroch ze ginn ", seet e Kommentar am US Journal Aussenpolitik, ouni ze ernimmen datt d'USA och den Italiener Appel fir Hëllef ignoréiert hunn.9 Op der anerer Säit hu China, Russland a Kuba medizinescht Personal an Ausrüstung geschéckt. China ënnerstëtzt och europäesch Länner wéi Serbien, déi vun der EU eleng gelooss goufen. Dëst gëtt vun e puer Medien als chinesesch Muechtpolitik interpretéiert.10 Egal wéi et ass, hätt d'EU et an hirer Muecht och e Kandidateland ze hëllefen!

Eng bizar Situatioun ass och op der Insel Irland entstanen, wou - soulaang de Brexit nach net komplett fäerdeg war - d'Grenz tëscht der Republik a Britesch Nordirland am Alldag net ze erkennen ass. Mat Corona huet dëst geännert. Eng Zäit laang huet Dublin, wéi déi meescht EU Staaten, strikt Restriktioune fir de Kontakt agefouert, de britesche Premier Boris Johnson huet dëst net fir déi längst Zäit als néideg gehalen (d'Ideologie vun der "Herdimmunitéit") an d'Schoulen op gelooss, och an Nordirland. Dëst huet den éisträichesche Radio (ORF) Korrespondent dozou bruecht de folgende Kommentar ze maachen: „Nach eng Kéier geet et drëm ze weisen, wéi britesch Dir sidd. [...] “Mam Coronavirus schéngt d'Identitéit selwer iwwer Geographie ze sinn. Et ass bizar datt eng onsichtbar Grenz sollt entscheeden ob Kanner an d'Schoul ginn oder net.11

Vernoléissegung: Wien schwätzt soss vun de Flüchtlingen?

An all de Moossname vun der éisträichescher Regierung, wéi sënnvoll se och sinn, ass et opfällegend datt kaum vun den äermsten a gesetzlosste Leit an der Gesellschaft ernimmt gëtt - Leit déi a Flüchtlingsquartéier an eisem Land wunnen, heiansdo a ganz agespaarte Plazen , an déi wuel besonnesch a Gefor sinn am Fall vun enger Infektioun. Asyl a Migratioun sinn an den Hannergrond zréckgaang an de Medienberichterstattung. De Misär vu Flüchtlingen op der Insel Lesbos - och innerhalb vun der EU - schéngt aus der deeglecher Nouvelle erausgestouss ze sinn elo wou mir sou beschäftegt mat eis selwer sinn. Staaten wéi Däitschland, déi sech bis viru kuerzem bereet erkläert haten onbegleet jonk Leit a Familljen unzehuelen, hunn de Projet ofgesot. An Éisträich wollt souwisou ni un dëser Initiativ deelhuelen. Och déi dréngend Appel vun der UN Flüchtlingsagentur wéi och vun der europäescher Zivilgesellschaft fir d'Evakuéierung vun de Flüchtlingslageren a Griicheland si bis elo ongehéiert.12 An der Kris huet den nationalen Egoismus besonnesch fatal Konsequenzen. De Schrëftsteller Dominik Barta weist lieweg wat de Mangel u Staatsbiergerschaft am Fall vun der Corona Kris an der Praxis bedeit:

“De Milanese Bierger dee vum Coronavirus stierft a sengem Land stierft, ënner den Hänn vun ausgeschöpften Dokteren déi sou laang mat him Italienesch geschwat hunn. Hie gëtt a senger Gemeinschaft begruewen a vu senger Famill trauert. De Flüchtling op Lesbos wäert stierwen ouni datt en Dokter hie jee gesinn huet. Wäit ewech vu senger Famill, wäert hien, wéi se soën, ​​stierwen. E Nummlosen Doudegen, deen aus dem Lager an enger Plastikstut geholl gëtt. De syreschen oder kurdeschen oder afghanesche oder pakistaneschen oder somalesche Flüchtling wäert eng Läich no sengem Doud sinn, a kee personaliséierte Graf gehal. Wann iwwerhaapt, wäert hien an der anonymer Serie vu Statistiken opgeholl ginn. [...] Hunn mir Europäer, besonnesch a Krisenzäiten, d'Gefill fir de Skandal vun enger komplett disfranchiséierter Existenz? "13  

Verbreeden: "Krich" géint Corona?

Regierunge ronderëm d'Welt hunn de "Coronavirus" deklaréiert. China huet e Start gemaach, mam Slogan vum President Xi Jinping, "Fändel vun der Partei héich op der Schluechtfeldfrontlinn."14 E puer méi Proben: "Südkorea deklaréiert 'Krich' géint de Coronavirus"; "Israel Lount Krich géint Coronavirus a Quarantänen Visiteuren"; "Trumps Krich géint de Coronavirus Wierkt" asw. An de President Macron a Frankräich: "Mir sinn am Krich, de Gesondheetskrich, passt op, mir kämpfen [...] géint en onsiichtbare Feind. ...] A well mir am Krich sinn, muss vun elo un all Aktivitéit vun der Regierung an dem Parlament op de Kampf géint d'Epidemie riichten. "15 Och den UN-Generalsekretär António Guterres mengt datt dëse Vocabulaire soll benotzt ginn fir op d'Eescht vun der Situatioun opmierksam ze maachen.16

Dës Militariséierung vun der Sprooch, déi guer net der Ursaach ubruecht ass - de Kampf géint eng Pandemie - huet trotzdem eng Funktioun. Engersäits ass et geduecht fir d'sozial Akzeptanz fir drastesch Moossnamen ze erhéijen déi zivil Fräiheete beschränken. An engem Krich misste mer einfach sou eppes akzeptéieren! Zweetens schaaft et och d'Illusioun datt mir de Virus eemol ënner Kontroll kënne kréien. Well Kricher gi gekämpft fir se ze gewannen. "Mir wäerte gewannen, a mir wäerte moralesch méi staark si wéi virdrun", huet de Macron, zum Beispill, deen ënner schwéiere bannepoliteschen Drock wéinst senger Sozialpolitik pompéis ugekënnegt huet. Datt de Virus komm ass fir ze bleiwen, an datt mir wuel permanent domat musse liewen, seet hien net.

Iwwer Krich ze schwätzen ass wéi iwwer d'Grenzen zouzemaachen. Béid hunn och eng symbolesch Bedeitung déi net sollt ënnerschat ginn. Et feiert e Retour vu Staatssouveränitéit. Fir d'Globaliséierung vun der Wirtschaft huet dozou gefouert datt national Regierungen ëmmer manner Afloss op d'wirtschaftlech Entwécklung doheem hunn an net fäeg sinn hire Bierger Schutz géint Deklassifikatioun, Chômage an drastesch Verännerungen am Liewen ze bidden. Mat Corona erliewe mir eng Renationaliséierung vun der Politik an domat en neie Spillraum fir Regierungen. An dofir schwätze se iwwer Kricher déi se wëlle gewannen an domat proklaméiere wéi staark se sinn.

Äntwerten: "Politesche Kosmopolitismus"

All den uewe genannten nationalen Egoismus gëtt zur selwechter Zäit mat vill Hëllefsbereetschaft, Frëndlechkeet a Solidaritéit an der Gesellschaft, awer och duerch grenziwwerschreidend Ënnerstëtzung ugepasst. Dëse Wëllen fir Solidaritéit ze weisen huet ëffentlech Ausdrock a verschiddene Forme fonnt. Wéi och ëmmer, de Mangel u transnational politesche Strukturen an de "methodeschen Nationalismus" verhënneren de Moment nach ëmmer dëse Wëllen fir Solidaritéit ze weisen eng entspriechend global Effektivitéit z'erreechen. An dësem Kontext weist déi herrlech weltwäit Zesummenaarbecht vun der medizinescher Wëssenschaft an der Corona Kris wat e Potential fir eng global Solidaritéit haut scho gëtt. An d'Kooperatioun vun de Regiounen ënner dem Staatsniveau funktionnéiert anscheinend och: Patienten aus dem schwéier betraffene franséischen Elsass goufen an d'Nopeschschwäiz oder Baden-Württemberg (Däitschland) bruecht.17

Et ass bedeitend datt ee vun e puer déi konsequent maachen global politesch Virschléi fir d'Korona ze bremsen ass de Milliardär Bill Gates, vun alle Leit, déi schonn am Februar (wéi vill vun eis nach gehofft hunn, ouni Schott auszegoen) an engem Artikel am New England Journal vun der Medizin18 gefuerdert datt déi räich Staaten deenen Aarmen hëllefe sollen. Hir schwaach Gesondheetssystemer kéinte séier iwwerluede ginn a si hätten och manner Ressourcen fir d'wirtschaftlech Konsequenzen opzehuelen. Medizinescht Ausrüstung a besonnesch Impfungen sollten net mat héchst méiglechem Gewënn verkaaft ginn, awer fir d'éischt de Regiounen zur Verfügung gestallt ginn déi se am meeschte brauchen. Mat der Hëllef vun der internationaler Gemeinschaft muss d'Gesondheetsversuergung vu nidderegen a mëttleren Akommes Länner (LMICs) strukturell op en méi héijen Niveau gehuewe gi fir op weider Pandemie virbereet ze sinn. Hei gëtt déi problematesch Konstellatioun op eng bal klassesch Manéier widderholl, an zwar datt d'Staaten - déi Demokratie a sozial Gerechtegkeet fir sech behaapten - eng eng nationalistesch Politik féieren a weltwäit Engagement fir déi grouss Firmen (an hir Interessen) hannerloossen. Och d'Bill Gates Foundation, deenen hir Verpflichtung fir Gesondheetsprobleemer onëmstridden ass, gëtt deelweis duerch Profitter vu Firme finanzéiert déi - Junk Food produzéieren.19

Dëst bedeit näischt anescht wéi d'demokratesch Prinzipien z'applizéieren déi an eise Staaten op d'Aussepolitik gëllen, fir dat herrschend Gesetz vun de Stäerksten duerch d'Kraaft vum Gesetz z'ersetzen.

An der aktueller Situatioun kann d'Kritik vun den nationale speziellen Weeër wéi en hoffnungslosen moraleschen Appel schéngen. Awer d'Insichten, déi d'Corona (nach eng Kéier) eis gëtt, sinn net nei. Scho viru Joerzéngten hu Wëssenschaftler wéi Carl Friedrich Weizsäcker oder Ulrich Beck d'Konzept vun "Welt Innepolitik" propagéiert. Dëst bedeit näischt anescht wéi d'demokratesch Prinzipien anzewennen, déi an eise Staaten op d'Aussepolitik gëllen, fir dat herrschend Gesetz vun de Stäerksten duerch d'Kraaft vum Gesetz z'ersetzen. Gëeegent Strukture mussen och fir dësen Zweck erstallt ginn. Den däitsche Philosoph Henning Hahn nennt dëst "politesche Kosmopolitismus", deen e scho existent "moralescht Kosmopolitismus" ergänze muss.20 Hien ass net deen eenzegen deen d '"realistesch Utopie vun engem weltwäite Mënscherechtsregime" plädéiert. An anere Wierder: d'Kräften an der Wëssenschaft an der Zivilgesellschaft, déi fir eng Demokratiséierung vun der Weltgesellschaft schaffen, fir d'global Staatsbiergerschaft, si schonn do. Si hunn awer ëmmer nach ze wéineg politescht Gewiicht, och wann de fréieren UN-Generalsekretär Ban Ki-Moon probéiert huet d'Staaten aus der Welt vun dëser Orientéierung ze iwwerzeegen mat sengem Appell "Mir mussen d'global Staatsbiergerschaft" am Joer 2012 fërderen.21 An eisem spezifesche Fall heescht dat datt mir Strukturen a Mechanismen musse kreéieren oder existent ze stäerken, sou wéi d'WHO, ausser Krisenzäiten, fir datt se global Koordinatioun a géigesäiteg Hëllef kënne kréien am Fall vun Epidemien a Pandemien. Fir dëst ass de sine qua non fir de Reflex "all Mënsch fir sech selwer" ze iwwerwannen. No allem hunn d'Gesondheetsexperten spéitstens mat der Ebola-Kris am Joer 2015 gewarnt datt et net eng Fro ass, ob, awer nëmmen eng Fro wéini, bis déi nächst Pandemie ausbrécht.22

Léieren: "Sinn do um Planéit"

Nodenklech hu mir d'Virdeeler vun der Globaliséierung genoss. Während d'Klimakris a politesch Bewegunge wéi Freides fir Zukunft hunn eis staark drun erënnert datt mir doduerch op Käschte vun der grousser Mass vun de méi aarme Leit op der Welt liewen an op Käschte vun zukünftege Generatiounen. Allerdéngs huet dës vague Asiicht nach net zu entspriechende Konsequenzen gefouert. Mir wëllen eisen "keeserleche Liewensmodus" (Ulrich Brand) net sou einfach opginn. Awer vläicht déi aktuell Pandemie kann eis zu engem méi déifen Abléck féieren. Mir hunn elo drastesch Moossnamen an nëmmen e puer Deeg getraff, wärend mir all ze zéckt waren de Kampf géint de Klimawandel unzegoen. An dofir ass d'Verständnis datt mir zesumme musse handelen net nei. Och virun 30 Joer huet de Milan Kundera virun der Euphorie vun der "enger Welt" gewarnt, déi an der leschter Analyse näischt méi ass wéi eng "Weltrisikosgesellschaft" (Ulrich Beck): "D'Eenheet vun der Mënschheet bedeit datt kee kënnt iwwerall entkommen. . “23

Op Basis vun ähnlechen Iwwerleeungen huet de franséische Philosoph Edgar Morin d'Begrëffer "gemeinsamt ierdescht Schicksal" an "Heemechts Äerd" geprägt. Mir musse feststellen datt mir weltwäit vuneneen ofhängeg sinn. Haut kënnen et keng national speziell Weeër méi fir déi grouss Weltprobleemer ginn. Wa mir eng Zukunft wëllen hunn, huet de Morin argumentéiert, mir kënnen net e radikale Changement an eise Liewensstil, eiser Wirtschaft an eiser politescher Organisatioun vermeiden. Ouni vun den Nationalstaaten ze verzichten, ass et néideg transnational a global Strukturen ze kreéieren. Awer - an dëst ass entscheedend - musse mir och eng aner Kultur entwéckelen fir dës Strukture mam Liewen ze fëllen. Fir dat "gemeinsamt ierdescht Schicksal" eescht ze huelen, sot hien:

“Mir musse léieren 'do sinn' um Planéit - ze sinn, ze liewen, ze deelen, ze kommunizéieren a mateneen ze kommunizéieren. Selbstgeschlossene Kulturen hunn dës Wäisheet ëmmer wosst a geléiert. Vun elo un musse mir léieren ze sinn, ze liewen, ze deelen, ze kommunizéieren an als Mënsch vum Planéit Äerd ze kommunizéieren. Mir musse transzendéieren, ouni lokal kulturell Identitéiten auszeschléissen, a waakreg ze ginn als Bierger vun der Äerd. “24

Wann d'Koronakris zu dësem Abléck féiert, dann hu mir wahrscheinlech dat Bescht gemaach aus deem wat aus esou enger Katastrof gemaach ka ginn.


Iwwert den Auteur

Pensionéiert Universitéit Professer Dr. Werner Wintersteiner, war de Grënner a laangjäregen Direkter vum Centre for Peace Research and Peace Education an der Alpen-Adria Universitéit vu Klagenfurt, Éisträich; hien ass Member vum Lenkungsgrupp vum Klagenfurt Masterstudium "Global Citizenship Education."


Notes

1 Edgar Morin / Anne Brigitte Kern: Heemecht Äerd. E Manifest fir dat Neit Millennium. Cresskill: Hampton Press 1999, S. 144-145.

2 http://archive.is/mGB55

3 Der Falter 13/2020, S. 6.

4 Cf. och d'Referenz zum Soziolog Philipp Strong, dee ganz ähnlecht Verhalen a Krise diagnostizéiert huet, an: https://www.wired.com/story/opinion-we-should-deescalate-the-war-on-the-coronavirus/

5 https://www.politico.com/news/2020/03/18/trump-pandemic-drumbeat-coronavirus-135392

6 Steffen Arora, Laurin Lorenz, Fabian Sommavilla in: De Standard online, 17.3.2020.

7 https://www.wienerzeitung.at/nachrichten/politik/oesterreich/2054840-Deutschland-genehmigte-Ausfuhr-von-Schutzausruestung.html

8 NZZ, 17. 3. 2020.

9 Aussepolitik, 14. 3. 2020, https://foreignpolicy.com/2020/03/14/coronavirus-eu-abandoning-italy-china-aid/

10 Bsp Der Tagesspiegel, 19. 3. 2020: „Wéi China séchert Afloss an Europa an der Koronakris“.

11 Martin Alioth, ORF Mittagsjournal, 17. 3. 2020.

12 Fir zum Beispill ze fannen op: www.volkshilfe.at

13 Dominik Barta: Viren, Völker, Rechte [Virussen, Vëlker, Rechter]. An: De Standard, 20. 3. 2020, S. 23.

14 China Daily, zitt nach: https://www.wired.com/story/opinion-we-should-deescalate-the-war-on-the-coronavirus/

1f https://fr.news.yahoo.com/ (eege Iwwersetzung).

16 Ried „Krich géint Virus erklären“, de 14. Mäerz 2020. https://www.un.org/sg/de

17 Badische Zeitung, 21. Mäerz 2020. https://www.badische-zeitung.de/baden-wuerttemberg-nimmt-schwerstkranke-corona-patienten-aus-dem-elsass-auf–184226003.html

18 https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMp2003762?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=newsletter_axiosam&stream=top

19 https://www.infosperber.ch/Artikel/Gesundheit/Corona-Virus-Das-Dilemma-der-WHO

20 Henning Hahn: Politischer Kosmopolitismus. Berlin / Boston: De Gruyter 2017.

21 UNO Generalsekretär Ban Ki-moon, 26. September 2012, beim Start vu senger „Global Education First“ Initiativ (GEFI). https://www.un.org/sg/de/content/sg/statement/2012-09-26/secretary-generals-remarks-launch-education-first-initiative

22 https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMp1502918

23 Milan Kundera: Die Kunst des Romans. Frankfurt: Fischer 1989, 19.

24 Morin 1999, als Notiz 1, S. 145.

Gitt d'éischt fir ze kommentéieren

An der Diskussioun ...